Türkiye Cumhuriyeti’nin lideri, milli hedeflerine ulaşma yolunda, uluslararası arenada ‘Türk Asrı’ vizyonunu öne sürdüğünü ilan ediyor. Ancak bu iddialı hedefe ulaşma sürecinde, Türkiye’nin farklı coğrafyalardaki Türk devletleri ile olan kültürel ve dilsel bağları, alfabe tercihleri gibi konularda bir uyum ve ortaklık ihtiyacı ortaya koyuyor. Bu bağlamda, özellikle Rusya ve Slav kökenli ülkelerin adlarında görülen '-of, -ov, -ev' gibi eklerin, Türk devletlerinin adlarında bulunması, dikkat çeken bir durum oluşturuyor.
Bu durumun ardındaki nedenler karmaşık bir şekilde örülmüş. Öncelikle, Asya’daki Türk devletlerinin liderlerinin (cumhurbaşkanları) isimleri incelendiğinde, Kazakistan’da Tokayev, Özbekistan’da Mirziyoyev, Kırgızistan’da Caparov, Türkistan’da Berdimuhamedov ve Azerbaycan’da Aliyev gibi isimlerin görülmesi, Türk dünyası arasında bir ortaklık ve iletişim ağına işaret ediyor. Bu isimler, Türk dünyasının modernleşme sürecinde önemli bir rol oynayan liderlerin adlarını taşıyor. Ardından, Azerbaycan ve Orta Asya’daki bağımsız Türk devletlerinin günümüzde Latin ve Kiril alfabelerini kullanması, bu devletlerin kültürel ve dilsel kimliklerini koruma çabalarını gösteriyor. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), üyeler arasındaki iletişimi güçlendirmek amacıyla 34 harfli ortak Türk alfabesi üzerinde anlaşma sağlamış, bu da Türk dünyasının ortak bir dil ve kültür havuzu oluşturma çabasını temsil ediyor.
Alfabe dönüşümlerinin Türkiye’nin farklı bölgelerindeki Türk devletleri üzerindeki etkileri de önemli bir konu. Örneğin, Azerbaycan’ın 2001 yılından itibaren Latin alfabesine geçişi, ülkenin modernleşme sürecinde önemli bir adım olmuş. Kazakistan ise, Kiril alfabesinden Latin alfabesine kademeli olarak geçiş planı yürütmekte ve 31 harfli yeni Latin alfabesi hazırlıklarını sürdürmektedir. Özbekistan’da ise, 2026 yılında kabul edilen yeni yasa ile alfabedeki çift harf kombinasyonları yerine tek karakterler getirilerek ortak Türk alfabesi ile uyumlaştırılması kararlaştırılmış. Kırgızistan’da ise, 36 harfli Kırgız Kiril alfabesi kullanılmaya devam ediliyor ve bu durum, ülkenin kültürel ve dilsel çeşitliliğini koruma çabasını gösteriyor.
Sonuç olarak, Türkiye’nin farklı coğrafyalardaki Türk devletlerinin alfabe tercihleri, tarihsel süreçler ve geleceğe yönelik stratejileri, Türk dünyasının ortak bir kimlik oluşturma ve modernleşme sürecinde önemli bir rol oynuyor. TDT’nin ortak alfabesi çalışmaları, bu sürecin en önemli kilometre taşlarından biri olarak kabul edilebilir. Bu dönüşüm süreci, Türk dünyasının kültürel ve dilsel kimliklerini koruma ve geliştirme çabasının bir göstergesi olarak da değerlendirilmelidir.”}
