Dünyanın en yüksek dağ sırasının kalbinde, doğanın acı bir uyarı sesi yükseliyor. Uluslararası bilim insanlarının hazırladığı son rapor, Himalayalar’daki buzulların aşırı derecede hızla erimesinin, gezegenimizin geleceği için ciddi bir dönüm noktası oluşturduğunu gösteriyor. Systemiq ve Integrated Mountain Initiative’nin işbirliğiyle hazırlanan, ICIMOD ve G.B. Pant Ulusal Himalaya Çevre Enstitüsü’nün katkılarıyla ortaya çıkan bu veri, Himalayalar’ın buzullarının 10 yıl öncesine kıyasla %65 oranında daha fazla kütle kaybettiğini gözler önüne seriyor.
Bu durumun en çarpıcı sonucu, izleme sistemlerinin yetersizliği. Himalaya-Karakurum bölgesindeki yaklaşık 40 bin buzuldan sadece 21 tanesi düzenli ve detaylı bir şekilde takip ediliyor. Bu durum, buzulların erimesiyle ilgili riskleri doğru bir şekilde değerlendirmeyi ve önlem almayı ciddi şekilde zorlaştırıyor. ICIMOD’un daha önceki çalışmalarında da belirtildiği gibi, Hindu Kush Himalaya bölgesindeki buz kaybı 2000 yılından bu yana iki katına çıkmış; bu da gezegenimizin iklim dengesinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Eriyen buzulların ardında, taş ve buz yığınlarından oluşan doğal setlerle çevrili devasa göller oluşuyor. Bu göller, özellikle bu setlerin çökmesi durumunda, muazzam miktarda suyu kısa sürede vadilere boşaltarak yıkıcı “buzul gölü taşkınlarına” neden olabilir. Bu taşkınlar, sadece yerel toplulukları değil, su kaynaklarını ve ekonomik faaliyetleri de tehdit ediyor. Ayrıca, artan sıcaklıklar yüksek dağlardaki kalıcı donmuş toprak tabakalarını da çözerek, dağ yamaçlarının istikrarsızlaşmasına ve heyelan, kaya düşmesi, sel ve taşkınların zincirleme afet riskini artırmaktadır.
Hindistan’da yapılan değerlendirmeler, Himalayalar’ın afet riskinin ne kadar yoğun olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Bu bölge, ülkenin yaklaşık %18’ini oluşturmasına rağmen, ülkenin afetlerinin %35’inden fazlasının meydana geldiği tehlikeli bir bölge. Yaklaşık 200 buzul gölü yüksek riskli olarak sınıflandırılırken, bunlardan 56 tanesi “çok yüksek risk” taşıyor. Sikkim eyaletinde 2023’te yaşanan ve en az 70 kişinin hayatını kaybettiği buzul gölü taşkınında, altyapı hasarları da göz ardı edilemez boyutlardaydı. Uttarakhand’da 2021’de meydana gelen büyük selde ise 200’den fazla kişi hayatını kaybetti. Nepal ve Tibet’te yaşanan son sel ve heyelanlar, Himalayalar’daki çevresel dönüşümün, gezegenimiz için ne kadar ciddi bir tehdit oluşturduğunu bir kez daha hatırlatıyor.”}p>”
