İstanbul’da başlatılan kapsamlı soruşturma, sivil toplum kuruluşları arasındaki bağış akışlarını merkeze alarak büyük bir yankı uyandırdı. İçişleri Bakanlığı’nın koordinasyonlarıyla yürütülen ve İstanbul merkezli 20 ilde eş zamanlı gerçekleştirilen operasyonlar sonucunda, Ahbap Derneği’ne bağlı 53 şüpheli yakalandı. Bu operasyonun ardından, gözaltına alınan 48 şüpheliden 45’i, mahkeme tarafından tutuklu bulunan diğerleriyle birlikte adliyeye sevk edildi. Soruşturmanın ilk aşaması, derneğin finansal operasyonlarını ve bağışların nasıl kullanıldığını detaylı bir şekilde incelemeye alındı.
Yapılan detaylı incelemeler, 2023 yılının ikinci yarısında (6 Şubat-31 Aralık) toplam 4,3 milyar lira bağış toplandığını, bu tutarın büyük bir kısmının (4,2 milyar lira) depremzedelere ulaştırıldığını gösteriyor. Ancak, 950 milyon liralık tutarda nakit para çekilmesinin ardındaki nedenler, soruşturmanın odak noktasında yer alıyor. Bu tutarların, özellikle tek seferde 500 milyon liralık bir çekme, büyük bir merak uyandırdı ve soruşturmanın derinleştirmesine neden oldu. Soruşturma ekibi, bu nakit çekimlerin amacını ve bu çekimlerin hangi hesaplara aktarıldığını belirlemeye çalışıyor.
Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında, bağışların büyük bir bölümünün konut projeleri için harcandığı, ancak bu projelerin sayısının ve kalitesinin, yapılan harcama miktarıyla çeliştiği tespit edildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın TOKİ Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan bilirkişi heyeti, yerinde incelemeler yaparak mali ve fiziki açıdan detaylı bir değerlendirme yaptı. Ayrıca, mal ve hizmet alımlarında kullanılan 1 milyar liradan fazla bağışın, depremzedelere yardım ulaştırmak yerine farklı amaçlarla kullanıldığına dair şüpheler artıyor. İzmit’te bulunan depolarda bekleyen, kullanılamayan yüzlerce çadır, sandalye ve diğer yardım malzemeleri, bu şüpheleri daha da pekiştiriyor.
Soruşturmanın son gelişmelerinde, yakalanan şüphelilerin, yardımların nakline kişisel menfaat sağlayarak hareket ettiği, bazı yardımların ise kamu kurumlarına faturalandırılarak eksik teslim edildiği iddiaları ortaya atıldı. Bu iddialar, soruşturmanın genişlemesine ve daha fazla şüphenin ortaya çıkmasına yol açtı. 7 Eylül’de gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonla yakalanan 53 şüpheliden 3’ü emniyet tarafından serbest bırakıldı. Ancak, 45 şüpheliin adliyeye sevk edilmesiyle, soruşturmanın ilerleyeceği ve hangi sonuçların ortaya çıkacağı merak ediliyor. Bu gelişmeler, sivil toplum kuruluşlarının şeffaflığı ve mali hesap verebilirliği konularında önemli tartışmaları da beraberinde getirecek gibi görünüyor.
