Türkiye, demografik yapısındaki köklü değişimler karşısında sosyal güvenlik sistemini yeniden şekillendirme sürecine girdi. Yaşlı nüfusun artışıyla birlikte, geleceğe yönelik uzun vadeli çözümler üretmek amacıyla Orta Vadeli Program'a (OVP) uzun dönemli bakım sigortası dahil edildi. Bu kapsamda, bakanlıklar arasında koordineli bir çalışma başlatılarak, yaşlılık ve kronik hastalıklar nedeniyle bağımsız yaşamlarını sürdüremeyen bireylere yönelik destek mekanizmaları güçlendirilecek.
2027-2029 dönemine odaklanan OVP'de, bakım hizmetlerinin kalitesini artırmanın yanı sıra, prim ödeme sistemine genişletme, tahsilat süreçlerini iyileştirme ve mevcut mevzuatı güncel çalışma koşullarına uyarlama gibi hedefler belirlendi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 verileri, bu dönüşümün boyutunu gözler önüne seriyor. Ülkede 65 yaş ve üzeri nüfus, beş yılda %20,5 artışla 9 milyon 583 bin 59 kişiye yükseldi ve toplam nüfusun %11,1'ini oluşturuyor. Bu yaş grubunun yapısında ise 65-74 yaş aralığının %62,9'unu, 75-84 yaş aralığının %27,9'unu ve 85 yaş üstü grubunun %7,8'ini oluşturduğu görülüyor. 100 yaşını aşan bireylerin sayısı ise 8 bini aştığı açıkça ortaya koyuyor.
Bu yeni sigorta sistemi, yaşlı bağımlılık oranlarının azalmasına ve ailelerin üzerindeki yükün hafifletilmesine yönelik bir strateji olarak tasarlandı. Evde sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması, palyatif bakım uygulamalarının yaygınlaştırılması ve uzaktan sağlık hizmetleriyle entegrasyon gibi adımlar, yaşlıların yaşam kalitesini artırmayı amaçlıyor. Ayrıca, sağlık hizmetlerine erişimde herhangi bir aksama yaşanmadan, finansal sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi hedefleniyor. Bu bağlamda, sağlık hizmetlerine geri ödeme süreçlerinde risk analizleri ve hizmet sunucularının davranışları dikkate alınarak denetim modelleri geliştirilecek. Veri analizi ile desteklenen ödeme kriterleri, değer bazlı geri ödeme yöntemlerinin yaygınlaştırılmasına yol açacak.
OVP'nin öngördüğü diğer önemli unsurlardan biri, sağlık sisteminin mali yapısını güçlendirecek düzenlemeler. Sağlık Market uygulaması, ilaç ve medikal malzemelerin tedarik zincirini daha da etkin hale getirecek. Üniversite hastanelerinin yönetim yapısı ise eğitim, araştırma ve sağlık hizmeti sunumu açısından daha sürdürülebilir bir hale getirilecek. Sosyal güvenlik sisteminin mali dengesine katkı sağlamanın yanı sıra, çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik edecek düzenlemeler de OVP'de yer alacak. Farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik uygulamalar geliştirilerek sosyal güvenliğin yasal ve fiili kapsamının genişletilmesi hedefleniyor. Bu sayede, sistem dışında kalan grupların da sosyal güvenlik ağına dahil edilmesi amaçlanmaktadır.
