Dünyanın en hızlı büyüyen teknoloji merkezlerinden biri olan Çin, savunma alanında da sınırları zorluyor. Son dönemde ortaya çıkan bilgiler, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun (ÇHKO) insansı robot teknolojilerine yaptığı yoğun yatırımları ve bu teknolojileri savaş sahasında kullanma planlarını ortaya koyuyor. Bu durum, uluslararası güvenlik dengelerini yeniden değerlendirmeye neden oluyor.
Ağustos ayında Pekin’de düzenlenen Dünya İnsansı Robot Oyunları’nda sergilenen robotların yetenekleri, ÇHKO içinde bir değerlendirme sürecini tetikledi. Oyunların ardından yayın organlarında, laboratuvarlarda geliştirilen ileri teknolojilerin askerî eğitim programlarına entegre edilmesi gerektiği yönünde çağrılar yapıldı. Ancak bu yaklaşım, daha sonra ortaya çıkan sızıntı belgeleriyle desteklenen detaylı araştırmalarla bir değerlendirme aşamasının ötesine geçti.
100’den fazla resmi belge, akademik rapor, patent başvurusu ve savunma sanayi verilerinin incelenmesi sonucunda, 2025 ve 2026 yıllarında insansı robot teknolojilerine yönelik çalışmaların ivme kazandığı açıkça görülüyor. Bu çalışmalar, robotların çevresel algı yetenekleri, nesneleri manipüle etme becerileri, farklı arazi koşullarında hareket kabiliyeti ve veri odaklı öğrenme sistemleri üzerine yoğunlaşıyor. Mevcut durumda, silahlı bir insansı robot sisteminin ÇHKO’nun operasyonel birimlerinde görev yaptığına dair doğrudan bir kanıt bulunmamasına rağmen, hazırlıkların hızı ve kapsamı gelecekteki senaryoların ciddi bir tehdit oluşturabileceğini gösteriyor.
En dikkat çekici senaryolardan biri, şehir çatışmalarında insansı robotların rolü. Ağustos 2025 tarihli bir askeri araştırmada, robot köpekler ve insansız kara araçları ile birlikte iki saldırı ekibine dağıtılan altı robotun, düşman kontrolündeki bir binaya sızarak kat ve oda katlarına ilerlemesi modellenmiş. Araştırmacılar, bu tür yapılar için gerekli teknolojilerin 5 ila 10 yıl içinde kullanılabilir seviyeye gelebileceğini tahmin ederken, robotların hangi silahları taşıyacağı ve operasyonel kuralların nasıl belirleneceği konularında net bir bilgi sunulmuyor. Ancak robotların, merdivenler, bina içi alanlar ve tüneller gibi insan hareketine göre tasarlanmış ortamlarda görev yapabilme potansiyeli, savaş alanında önemli bir avantaj sağlayabilir.
Çin Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi’nin Haziran 2025’te düzenlediği yarışmada robotlara, düşman hattının gerisine sızma görevi verilmiş. Robotlardan belirlenen bölgeye girmeleri, çevreyi haritalandırmaları ve hedefleri tespit etmeleri istenmiş. Ayrıca, kimlik kontrolü, askeri tesislerde güvenlik devriyesi ve disiplin denetimi gibi görevler de ele alınmış. Üniversite, bu çalışmaların insansı robot teknolojisini gelecekteki savaş alanına taşıyabilecek bir test ortamı oluşturduğunu belirtiyor. Bu süreçte, robotların topladığı veriler, gelecekteki operasyonların daha etkin bir şekilde yürütülmesine katkıda bulunacak.
Tedarik ilanları da bu eğilimleri destekliyor. ÇHKO, Mayıs 2025’te kurulum ve teknik eğitimi de kapsayan bir insansı robot alımı için ihale açarken, dört ay sonra akıllı algılama ve hassas hareket kabiliyeti sağlayacak yeni bir sistem için ayrı bir tedarik süreci başlattı. Haziran 2026’da ise insansı robotların eğitiminde kullanılacak kamera, radar ve hareket verilerinin toplanması ve sınıflandırılması için 300 bin dolarlık bir bütçe ayrıldı. Bu çalışmalar, robotların hangi arazilerden geçebildiğine dair kritik verilerin elde edilmesini sağlayacak.
Savunma sanayisi de doğrudan insansı robot geliştirmeye başladı. Devlete ait savunma grubu Norinco tarafından geliştirilen tam boyutlu Fuxi, bu çalışmaların en önemli örneği. Fuxi, nöbet tutma, her türlü hava koşulunda keşif yapma, akıllı devriye ve insanlara karşı tehlikeli görevleri yerine getirme gibi yeteneklere sahip. Robotun en dikkat çekici özelliği ise insan operatörün hareketlerini gerçek zamanlı olarak uzaktan takip edebilme yeteneği. Bu sistem, robotun savaş alanında kendi başına karar vermesini engelleyerek, uzaktaki bir insan operatör tarafından kontrol edilmesini sağlıyor.
