İsviçre Konseyi, Ukrayna’dan yerlerini terk ederek ülkeye sığınan insanlara yönelik ‘S statüsü’ne dair önemli bir güncelleme yayınladı. Rusya-Ukrayna arasındaki devam eden çatışmanın etkilerini göz önünde bulundurarak, bu koruma statüsünün geçerlilik süresini 4 Mart 2028 tarihine kadar uzatma kararı alındı. Bu kararın temelinde, Ukrayna’daki durumun henüz istikrar kazanmadığı ve gelecekte belirsizliklerin devam edebileceği düşüncesi yatmaktadır. Bu durum, sığınmacıların korunması ve mevcut destek sistemlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır.
Açıklamada, ‘S statüsü’ne sahip kişilere sağlanan desteklerin de 4 Mart 2028’e kadar devam edeceği belirtildi. Federal Konsey, bu statünün, Ukrayna’dan gelen kişilere etkili bir koruma mekanizması sunarken, iltica başvurularının işleme hızını artırarak mevcut sistem üzerindeki yükü hafifletmekte olduğunu vurguladı. Ancak, bu uzatmanın, Ukrayna’daki uzun vadeli durumun iyileşmesi halinde, Konsey’in konuya bakış açısını yeniden değerlendireceği ve bu doğrultuda gerekli adımları atabileceği de açıklandı. Bu yaklaşım, belirsizlik ortamında sığınmacılara uzun vadeli bir çözüm sunma hedefi içeriyor.
Bu stratejik karar, İsviçre’nin Avrupa Birliği ile koordinasyonunu da güçlendirmektedir. 30 Temmuz tarihinde AB üye ülkeleri de geçici koruma miktarını 4 Mart 2028’e kadar uzatmışlardır. Ancak, bu uzatmanın İsviçre uygulamalarıyla bağlantılılığı konusunda önemli bir değişiklik yapılmıştır. 31 Temmuz’dan itibaren, geçici koruma yalnızca Ukrayna’da askerlik yükümlülüklerini yerine getiren bireylere verilebilecektir. Bu durum, İsviçre’nin AB Konseyi tarafından alınan kararla yasal olarak bağlandığı anlamına gelmemektedir. Fakat, İsviçre Konseyi, kendi çıkarlarını gözeterek, uygulamalarını AB ile uyumlu hale getirme stratejisini sürdürmeyi planlıyor. Bu, özellikle sığınmacıların ‘S statüsü’ne erişimini düzenleme konusunda kritik bir rol oynamaktadır. Yeni kural, 20 Ağustos’tan sonra sunulan tüm başvurular için geçerli olacak ve mevcut ‘S statüsü’ne sahip kişileri etkilemeyecektir.
‘S statüsü’nin ortaya çıkışı, 1991-2001 yılları arasındaki Balkanlar’daki savaşların ardından, özellikle Yugoslavya’dan sığınmak isteyen sivilleri kabul etme sürecini kolaylaştırmak amacıyla 1999’da oluşturulmuştur. Başlangıçta sadece Ukraynalılar için geçerli olan bu statü, ülkeye sığınan diğer uluslardan insanlara da genişletilmiş ve savaş sonrası göçmen akınlarına karşı bir çözüm sunmuştu. Bu stratejik uygulama, İsviçre’nin sığınmacı politikalarındaki deneyim ve uzmanlığını ortaya koyarken, günümüzdeki karmaşık durumlarda da benzer çözümler üretme potansiyelini göstermiştir.
