Toplumun derinliklerinde, şiddet ve trajediyi barındıran bireylerin, bazı kesimler tarafından beklenmedik bir ilgiyle karşılaşması, insan psikolojisinin en tuhaf ve anlaşılması güç yönlerinden biridir. Ağır suçlarla ilişkilendirilen kişilerin, hayranlık, romantik ilgi ve hatta sosyal medyada popüler figürlere dönüşmesi, davranışsal eğilimlerimizin karmaşıklığını gözler önüne serer. Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, bu fenomenin altında yatan nedenleri, yalnızca bireysel çekimlerle açıklamaktan öte, daha derin psikolojik dinamiklerin etkileşimini değerlendirerek inceliyor.
Özcan'ın vurguladığı ilk temel unsur, ‘hibristofili’ kavramıdır. Bu terim, ağır suç geçmişine sahip olan kişilere yönelik, karmaşık bir romantik veya cinsel çekimi ifade eder. Geçmişte cezai davalarla sonuçlanan bireylerin, hayranlarıyla romantik ilişkiler kurması veya hapishane ziyaretlerinde aşık olması gibi olaylar, hibristofili kavramının somut örnekleridir. Ancak Özcan, bu durumun her zaman tek bir nedene bağlı olmadığını, bireysel farklılıkların ve sosyal etkileşimlerin de önemli rol oynadığını belirtiyor. Kişinin geçmişi, fiziksel özellikleri, gücü, tehlikenin yarattığı heyecan veya sosyal medyadaki görünür olma isteği gibi faktörler, bu çekimdeki farklılıkları etkileyebilir.
Özcan, bu ilgiyi, geçmişte yaşanan travmatik deneyimlerle ilişkilendiriyor. Çocuklukta yaşanan olumsuzluklar, aile ilişkilerindeki çatışmalar ve yaşanan travmalar, bazı bireylerde suç işleyen kişiye karşı empati duymaya ve onu anlamaya çalışma isteği uyandırabilir. Ancak bu empati, suçun sorumluluğunu azaltma veya mazur görme anlamına gelmez. Aksine, suç işleyen kişinin davranışlarının, geçmişte yaşadığı zorlukların sonucunda ortaya çıktığı düşüncesi, onu daha anlaşılır ve kurtarılabilir bir figür olarak algılamaya yol açabilir. Bu yaklaşım, ‘benim sevgimle değişebilir’ düşüncesiyle birleşerek, kişinin kendisini karşısındaki kişiye yardım edebilecek, ona ulaşabilecek veya onu değiştirebilecek özel biri olarak görmesine neden olabilir.
