Yağışlı havalar, ormanlarda yaygınlaşan yabani mantarların da artışına neden oluyor. Ancak bu doğal lezzet, sağlığınız için ciddi bir tehlike barındırıyor. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Pamukova Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamza Bozkır, doğadan toplanan mantarların potansiyel riskleri hakkında önemli uyarılar yaptı.
Geleneksel yöntemlerle yapılan yanlış teşhislerin, yaşamınız için son derece tehlikeli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Bozkır, “Doğadan topladığınız mantarların zehirli olup olmadığını anlamak için kullanılan yöntemler bilimsel bir temele dayanmıyor. Örneğin, böceklerin ve salyangozların tükettiği mantarların insanlar için güvenli olmayabileceği unutulmamalıdır. Amanita phalloides gibi bazı mantarlar, salyangozlar ve böcekler tarafından rahatça tüketilebilirken, insanlar için ölümcül olabilir. Bu canlıların metabolizması insan metabolizmasından tamamen farklıdır.” şeklinde konuştu. Yanlış bilgilere dayanarak mantar tüketimi, ciddi sağlık sorunlarına ve hatta ölüme yol açabilir.
Türkiye’de sık karşılaşılan zehirli mantar türleri hakkında bilgi veren Bozkır, Amanita phalloides’in (evcikkıran) mantar zehirlenmelerine bağlı ölümlerin büyük bir kısmının sorumluluğunu taşıdığını, genellikle meşe ve kestane ormanlarında yetiştiğini ve bazı yenilebilir mantarlarla karıştırılabileceğini vurguladı. Ayrıca, Amanita muscaria (sinek mantarı) ve Omphalotus olearius (yalancı kızılağaç mantarı) gibi türlerin de ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini hatırlattı. Bu türlerin renkleri ve yapılarından dolayı, yenilebilir mantarlarla benzerlik göstermeleri nedeniyle dikkatli olunması gerektiğini belirtti.
Profesör Bozkır, mantarların doğru bir şekilde sınıflandırılmasının uzmanlık gerektirdiğini ve mikroskobik incelemeler, spor renkleri, lamel yapıları ve kimyasal testler gibi yöntemlerle yapılan analizlerin önemini vurguladı. “Vatandaşlarımızın ‘benim dedem de bunu toplardı’ düşüncesiyle hareket etmesi, nesilden nesile aktarılan yanlış bilgilerin devam etmesine neden olabilir. Bu nedenle, mantar tüketiminde aşırı güvenmek yerine, bilimsel verilere dayalı kararlar almak hayati önem taşır.” dedi. Doğadan mantar toplarken, ‘şüpheliyse at’ yerine ‘kesinlikle dokunma’ kuralının uygulanması gerektiğini, çünkü yanlış teşhisler ölümcül sonuçlara yol açabilir.
Son olarak, Bozkır, yabani mantar zehirlenmelerinin ağır sonuçları olabileceğini ve gıda güvenliği açısından güvenirliği kesin olarak ortaya konulmamış her yabani mantarın potansiyel bir toksik risk taşıdığını vurgulayarak, “Mantar ihtiyacınızı, üretim standardı belli olan güvenilir satış noktalarından karşılamanız, sağlığınızı korumanın en güvenli yoludur. Hiçbir lezzet veya doğa aktivitesi insan hayatından daha değerli değildir.” çağrısında bulundu.
