Rusya’nın basın dünyasında uzun yıllar boyunca yankıları çalan Novaya Gazeta, son bir dönüm noktasından geçerek faaliyetlerini durma kararı aldı. Yayın hayatına 30 yıl önce başlayan, yolsuzluk, insan hakları ihlalleri ve iktidarın manipülasyonlarına karşı sesini yükselten bu gazete, artan baskılarla birlikte faaliyet göstermek durumunda kalmadı. Yönetimi, Rus makamlarının sistematik olarak gazetenin haber verme ve bilgiye erişimini engellemeye çalıştığını vurgularken, bu durumun ifade özgürlüğüne yönelik ciddi bir tehdit oluşturduğunu savunuyor.
Gazetenin Moskova merkezinden tahliyesi sırasında, uzun yıllar boyunca gazete binasında görev yapmış çalışanlar eşyalarını toplarken, Nobel Barış Ödülü sahibi Dmitri Muratov, yaşananları sert bir dille eleştirerek, “Cinayet işlemenin farklı yolları vardır. Onlar bizi boğmayı seçtiler” ifadelerini kullandı. Muratov’un bu sözleri, Rus makamlarının gazeteyi çalışamaz hale getirme stratejisinin etkili olduğunu gösteriyor. İnternet sitelerinin engellenmesi, basılı yayınların yasaklanması, medya lisansının iptali ve okurlardan gelen bağışların kabul edilmemesi gibi adımlar, gazeteyi ekonomik ve operasyonel olarak zayıflatmayı hedefliyor.
Novaya Gazeta’nın kapanışı, Rusya’daki basın özgürlüğüne yönelik endişeleri derinleştiriyor. Gazete, uzun yıllar boyunca Çeçenistan savaşları, insan hakları ihlalleri ve kamu görevlilerinin kötüye kullanımları gibi konularda önemli araştırmalar yaparak, iktidarın karanlık yüzünü gün yüzüne çıkarmıştı. Bu çalışmalar sırasında, altı çalışanı hayatını kaybeden gazete, Anna Politkovskaya gibi isimlerin ölümüyle birlikte basın özgürlüğüne yönelik saldırıların arttığını gözlemlemişti. Politkovskaya’nın 2006 yılında Moskova’da silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetmesi, Rus basın dünyasında büyük bir travma olarak yaşamıştı.
Gazetecilik faaliyetleri nedeniyle 2021 yılında Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen Muratov, Rus makamları tarafından “yabancı ajan” olarak nitelendirilmişti. Bu statü, hükümeti eleştiren gazetecilere ve muhalif gruplara yönelik baskıların bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Novaya Gazeta’nın kapanışı, Rusya’da ifade özgürlüğünün ne kadar kırılgan olduğunu ve basın özgürlüğünü savunanların mücadelelerinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
