Deniz kuşlarının uzun mesafeli göçleri, doğanın en ilginç ve karmaşık olaylarından biridir. Ancak bu olağanüstü yolculuklar, kuşların içsel biyolojik saatleri ile bulundukları yerin zamansal yapısı arasındaki uyumsuzluk nedeniyle ciddi zorluklarla karşılaşmalarına neden olabiliyor. Yeni bir araştırmaya göre, bu uyumsuzluk, kuşların yön bulma yeteneklerini kökten etkileyerek, onları uzun mesafelerde rota dışına itebiliyor.
Oxford Üniversitesi'ndeki uzmanlar, İngiltere'nin batı kıyılarında yaşayan Manx yelkovan kuşları üzerinde yapılan detaylı bir inceleme sonucunda, kuşların Atlantik Okyanusu'ndaki beslenme yolculuklarından kolonilerine döndüklerinde yaşadıkları yön bulma sorunlarını tespit etti. 20 yıllık GPS takip verileri analiz edilerek, kuşların doğuya doğru hızla uçuşları sırasında biyolojik saatlerinin, yerel saatten yaklaşık bir saat geriye sarktığı belirlendi. Bu durum, kuşların Güneş'in konumuna ve diğer doğal işaretlere olan güvenini sarsarak, doğru yönü belirlemelerini zorlaştırıyor.
Manx yelkovan kuşları, yönlerini belirlemek için öncelikle Güneş'in gökyüzündeki konumunu kullanıyor. Ancak Güneş'in konumu gün boyunca sürekli değiştiği için, kuşların doğru yönü belirleyebilmesi, kendi içsel biyolojik saatlerinin de aynı anda yerel zamana göre ayarlanmasına bağlı. Gün doğumu ve gün batımı, kuşların iç saatlerini yerel zamana göre ayarlamalarına yardımcı olan kritik sinyallerdir. Fakat farklı boylamlardaki hızla hareket ettiklerinde, iç saatleri ile bulundukları yerin saati arasında bir uyumsuzluk oluşabiliyor, bu da kuşların yönlerini kaybetmelerine yol açabiliyor.
Araştırmanın başındaki uzman Patrick Lewin, kuşların iç saatlerindeki bu gecikmenin, yönlerini şaşırmalarına neden olabileceğini vurguladı. Yetişkin kuşların, uçuş sırasında yönlerini yeniden ayarlayabilmeleri sayesinde bu durumdan daha az etkilenmeleri sağlanıyor. Ancak ilk kez göç eden ve deneyimsiz kuşlar için durum çok daha kritik. Yeterli deneyime sahip olmayan bu kuşlar, yönlerini kaybettiğinde, yeniden rota belirlemelerini sağlayacak yeterli bilgiye sahip olmadıkları için yüzlerce kilometre sapabilmektedirler. Bu bulgular, vahşi doğadaki hayvanların yön bulmada Güneş'e ne kadar bağımlı olduğunu gözler önüne seriyor.
