Avrupa Birliği, Montreal’de düzenlenecek önemli bir zirveye hazırlanırken, Kanada’nın AB’nin üyesi olmaması nedeniyle tam üyelik müzakerelerine başlamak gibi önceki kararlarını değiştirerek dikkatleri yeniden çekti. Bu beklenmedik hamle, AB’nin dış politika stratejilerindeki değişimleri ve küresel ticaret dinamiklerinde yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor. Zirve, iki tarafın ekonomik ve stratejik hedeflerine ulaşmak için işbirliği yollarını arayacağı bir platform olacak.
Bu beklenmedik yönelim, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in geçen ay yaptığı açıklamadan sonra ortaya çıktı. Von der Leyen, AB’nin Kanada’ya tam üyelik değerlendirmesi yapacağı yönündeki ilk beyanı, AB’nin dış politika gündelinde büyük bir yankı uyandırdı. Hırvatistan’ın AB’ye katılımı sonrası üyelik konusunda bir engel olmaması, AB’nin Kanada ile daha yakın bir ilişki kurma konusundaki cesur adımını mümkün kılmıştı. Bu durum, Kanada Başbakanı Mark Carney’nin Davos’taki çağrılarına yanıt niteliğindeydi. Ancak, ortak üyelik geliştirme çalışmalarını bir çalışma programı olarak duyurmak yerine taslak bildiride, iki tarafın 2027 AB-Kanada zirvesine kadar Kanada’nın AB’ye daha da yakınlaşması kavramını tanımlamak için çalışacağı belirtildi. Bu yaklaşım, refah, ekonomik güvenlik ve stratejik özerklik gibi ortak hedeflere yönelik iş birliğini vurgulamayı amaçlıyor.
Bu yeni stratejik yaklaşım, AB’nin siyasi ve hukuki açıdan farklı tepkilere yol açtı. Diplomatlar, Kanada’nın oy hakkı olmadan Avrupa Konseyine veya karar alma süreçlerine katılımı konusundaki belirsizlikleri sorgularken, AB’nin politikalarını yeniden şekillendirme yeteneğini test ediyor. Bazı üye devletler, özellikle Almanya, ortak üyeliğin Ukrayna veya Karadağ gibi potansiyel aday ülkeler için bir geçiş adımı olarak görülebileceğini savunarak statünün mevcut AB antlaşmalarında resmi bir dayanağı olmadığını vurguladı. Almanya’nın bu yaklaşımı, AB’nin dış politikasının temel ilkelerini korumak adına önemli bir taviz olarak değerlendiriliyor.
Bu gelişmeler, AB ile ABD arasındaki gerilimli ticaret ilişkisini de etkilemeye potansiyel olarak işaret ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın AB’nin Kanada’yı ortak üye yapma teklifini eleştirmesi ve bu hamlenin düşmanca bir eylem olarak değerlendirilmesi halinde ABD’nin Avrupa ile birçok konuda ticareti durdurabileceği yönündeki açıklamaları, AB’nin daha ihtiyatlı bir yaklaşım sergilemesine neden oluyor. Kanada, bu bağlamda, ABD ile birlikte savunma, enerji, kritik mineraller ve dijital piyasalar gibi ortak çıkarlar alanlarındaki engellerin kaldırılması halinde on milyarlarca dolarlık ek ticaretin mümkün olabileceği konusunda umutlu. Ayrıca, Elon Musk’ın Starlink uydu ağına olan bağımlılığı azaltma konusundaki endişeleri de bu yeni stratejik hamlenin bir parçası haline geliyor. Kanada’nın Eurovision gibi uluslararası platformlarda da yer alması, AB’ye yönelik daha yakın bir ilişki kurma çabalarının bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
