İstanbul’un kalbinde, yüzyıllardır altın ve mücevher ticaretinin merkezi olan Kapalıçarşı, günümüzde bir dönüşüm geçirmekte. Kuyumculuk sektöründeki yavaşlama, çarşının vitrini üzerinde derin izler bırakırken, alışverişçilerin gözü önünde geleneksel zanaatların yerini farklı ürünlere bıraktığı bir tablo ortaya çıkıyor. İşletme maliyetlerinin artması, tüketici davranışlarındaki değişimler ve altın fiyatlarındaki dalgalanmalar, bu köklü sektörü zorlu bir sınavdan geçiriyor.
Çarşının uzun yıllar boyunca varlığını sürdürmüş, geleneksel zanaatkarlığın temsilcisi kuyumcular, satışlardaki düşüşle birlikte faaliyetlerini durma noktasına getiriyor. Boşalan dükkanlar, baharatçılar, hediyelik eşya mağazaları ve turistik ürünlere odaklanan işletmelerle yerleşiyor. Bu durum, çarşının alışılagelmiş yapısını değiştirirken, altın ve mücevher zanaatının geleceği hakkında da endişeleri artırıyor. İşçilik yoğunluğunun yüksek olması ve sermaye gereksinimlerinin artması, esnafın üzerine büyük bir yük oluşturuyor.
Fiyatlardaki sert düşüşler de bu belirsizliği derinleştiriyor. Uluslararası piyasalarda ons altın, 2023 yılının başlarında rekor seviyelerde işlem görmüş, daha sonra önemli bir değer kaybı yaşamıştı. Bu durum, altın yatırımcılarının talebini olumsuz etkileyerek kuyumculuk sektörüne doğrudan yansıyor. Gram altın da benzer şekilde değer kaybetmiş, bu durum da tüketici davranışlarını değiştirerek altından uzaklaşmaya neden oluyor. Sektördeki bu durgunluk, sadece kuyumcuları değil, aynı zamanda onlara bağlı özel tasarımcıları ve tedarikçileri de etkiliyor.
Mücevherat sektörünün ihracatı da bu olumsuz gidişatın bir yansıması. Türkiye’den üretilen işlenmiş takıların, uluslararası pazarda rekabet gücü azalırken, kilogram altın fiyat farkı da önemli ölçüde daralmış. Bu durum, sektörün katma değerli ihracatını olumsuz etkileyerek, kümel çünlü altın ihracatına bağımlılığı artırıyor. Bu durum, sektörün uzun vadeli sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Kapalıçarşı'daki bu dönüşüm, sadece bir ekonomik gerileme değil, aynı zamanda kültürel bir kayıp olarak da değerlendirilebilir.
