İstanbul'un tarihi zemininde, farklı coğrafyalardan ve siyasi hassasiyetlerden gelen temsilciler bir araya geldi. R4 (Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan, Pakistan) ve E4 (İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya) ittifakları, küresel jeopolitik dengelerin yeniden şekillenmesinde, özellikle Avrupa ve Ortadoğu'daki çatışma dinamiklerinde yeni bir strateji geliştirmeye çalışıyor. Bu girişim, ‘Amerikasız İnisiyatif’ olarak adlandırılan, dış güçlerin müdahalesini azaltmayı hedefleyen bir yaklaşım üzerine kurulu.
Toplantı, ‘savaşa karşı diplomasi ve müzakere’ çağrısı ile sonuçlandı. Ancak bu çağrının uygulanabilirliği ve hedef kitlesi konusunda ciddi şüpheler bulunmaktadır. R4 ve E4 ülkeleri, Rusya-Ukrayna, Suudi-Husi ve ABD-İran gibi farklı çatışma alanlarında, ‘soyut barışın’ yanından bakarak, her bir çatışmanın temel nedenlerini ve sonuçlarını karmaşık bir şekilde değerlendiriyorlar. Bu durum, ortak bir anlayış ve çözüm önerisi geliştirme sürecini zorlaştırıyor.
İran’a yönelik nükleer müzakereler ve Suudi-Husi çatışması gibi konular, bu ittifakların odaklandığı önemli noktalardır. Ancak, tarafların birbirlerine karşı tutumları ve beklentileri arasında büyük farklılıklar bulunmaktadır. Özellikle, saldırgan ve savunucunun aynı pozisyonda olması, müzakere sürecini daha da karmaşık hale getiriyor. Filistin meselesi, bu karmaşıklığın merkezinde yer alarak, bölgedeki birçok çatışmanın temelinde yatan sorun olarak öne çıkıyor.
<Filistin meselesi, R4 ve E4 ülkeleri için bir ‘anahtar sorun’ haline gelmiş durumda. Bu meselenin çözülmemesi, diğer çatışmaların da çözülmesini engelliyor. Örneğin, ABD-İran arasındaki gerilim, Filistin meselesiyle doğrudan bağlantılıdır. İran, Filistin’i destekleyerek ve İsrail ile normalleşmeyerek bu gerilimi derinleştiriyor. Aynı şekilde, Suudi-Husi çatışması da Filistin meselesinden bağımsız olarak değerlendirilemez. Husilerin İsrail’e füze saldırıları, Filistinlileri destekleyerek ve İran’ın müttefiki olarak bu çatışmayı daha da karmaşık hale getiriyor. Bu durum, Suudi Arabistan ve diğer R4 ülkelerinin, Husilere karşı daha sert bir tutum sergilemesine neden oluyor.
Son olarak, Suudi Arabistan yönetimi tarafından Filistin meselesine gösterilen ilgi, bazı eleştirilere neden oluyor. Prens Selman’ın, ABD Dışişleri Bakanı Blinken’e yaptığı açıklamalar, Filistin meselesinin ‘özürlü’ bir mesele olduğunu ve halkının bu meselenin önemini anlamadığını gösteriyor. Bu durum, Filistin meselesinin çözümünde karşılaşılan engelleri ve farklı ülkelerin bu meseleneye bakış açılarındaki farklılıkları ortaya koyuyor.”} çür}
