Dünya, bir dizi eşzamanlı krizle karşı karşıya! Financial Times’ın haberine göre, İran’daki savaşın yarattığı tedarik zinciri bozuklukları, enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve El Niño adı verilen güçlü bir iklim olayı, küresel gıda güvenliğini ciddi şekilde tehdit ediyor. S&P Global Institute’ın hazırladığı rapor, bu üç unsurun bir araya gelmesiyle 2027 yılına kadar küresel gıda arzında bir ‘şok’ yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Bu durum, sadece enerji piyasalarını değil, aynı zamanda tarımsal üretimi ve uluslararası gıda ticaretini de derinden etkileyecek. Orta Doğu’daki çatışmaların petrol ve doğal gaz akışını engellemesi, küresel enerji krizinin bir uzantısı olarak karşımıza çıkarken, bu durumun tarım sektöründe domino etkisi yaratması bekleniyor. Özellikle, gübre tedarik zincirindeki aksamalar, tarım arazilerinde verimliliği düşürecek ve gıda fiyatlarını artıracak.
Rapor, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin kesintiye uğramasıyla 2 milyar varilden fazla ham petrolün küresel piyasaya ulaşmamasına neden olduğunu belirtiyor. Bu durum, dizel ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarını da olumsuz etkilemiş, gübre ticaretini de ciddi oranda aksatmış. Dünyada en yaygın kullanılan azotlu gübre olan ürenin uluslararası ticaretinin neredeyse üçte biri, Hürmüz Boğazı üzerinden geçiyor. Bu güzergahın kesilmesi, gübre üretiminde kullanılan kükürt ve amonyak gibi hammadde tedarikini de engelleyerek tarım sektörüne doğrudan zarar veriyor.
S&P Global Institute, enerji, gübre ve dizel gibi temel girdilerin aynı anda kesintiye uğramasıyla tarımsal üretimin ve uluslararası gıda ticaretinin üzerinde büyük bir baskı oluştuğunu vurguluyor. Hindistan ve Bangladeş gibi ülkelerde, LNG tedarikindeki aksamalar nedeniyle üre gübresi fabrikalarının faaliyetleri durmuş, bu da yerli üretim kapasitesini ciddi şekilde azaltmış. Ayrıca, İran’ın gübre ihracatındaki düşüş, küresel piyasalarda fiyat artışlarına yol açmış ve bu durum, çiftçilerin gübre kullanımını azaltmasına veya ekim alanlarını küçültmesine neden olabilir. Tüm bu faktörler bir araya geldiğinde, 2027’de küresel gıda arzında ciddi bir krize mahal verilme riski artıyor.
