İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (BIST), küresel yatırımcıların algısındaki güven sorunları ve uluslararası bir değerlendirme kuruluşu olan MSCI’nin aldığı riskli kararıyla dün yaşanan düşüşle yeni bir sınav verdi. BIST 100 endeksi, gün içinde yüzde 3’ü aşan bir düşüşle 11.721 puanda kapanırken, dolar bazında 235 dolara gerule düşerek 2025 yılından beri görülmemiş bir seviyeye yerleşti. Bu durum, Borsa İstanbul’da fon krizi nedeniyle para kaybeden 6.6 milyon yatırımcının portföylerinde daha da derin izler bıraktı.
MSCI’nin, BIST’teki hisselerde koordineli işlemler ve şaibeli faaliyetlerle ilgili endişelerini dile getirmesi, Türkiye’nin ‘gelişmekte olan piyasa’ statüsünün sorgulanmasına yol açtı. Kurum, bu durumun devam etmesi halinde Türkiye’nin ‘sınır piyasa’ veya ‘bağımsız piyasa’ statüsüne geçişinin değerlendirileceğini duyurdu. Bu uyarı, finansal piyasalarda zaten var olan belirsizlikleri artırırken, yatırımcı güvenini de ciddi şekilde sarsmış durumda.
Ekonomistler ve analistler, MSCI’nin uyarısının, Türkiye ekonomisi için uzun vadeli riskleri de beraberinde getirdiğini savunuyor. Ekonomist Emre Şirin, “Yabancı yatırımcıyı kaçırdık, yerliye oyun oynattık, vurgun yaptık! Şimdi MSCI sopayı gösteriyor. Her şey göz göre göre oldu!” diyerek iktidarın konuyu yönetmekte yetersiz kaldığını vurgularken, finans uzmanı İris Cibre, “Finans merkezi olma hevesiyle milyar dolar harcadığımız binalar yasta. Manipülasyon sıradanlaştı ve denetleyici kurumlar bu duruma seyirci kaldı” dedi. Borsa İstanbul’daki şirketlerin piyasa değeri, fon krizi nedeniyle son bir ayda yaklaşık 82 milyar dolarlık bir düşüşle 305 milyar dolara geriledi.
Türkiye’nin durumu, uluslararası arenadaki diğer piyasalara kıyasla değerlendirildiğinde daha da dikkat çekici hale geliyor. Endonezya örneği, piyasalarda en büyük kayıpların yatırımcı güveninde yaşanabileceğini açıkça gösteriyor. MSCI’ın uzun süredir uyardığı Endonezya’nın ‘gelişmekte olan piyasa’dan ‘bağımsız piyasa’ statüsüne düşmesi, global piyasalarda büyük bir şok yaratırken, Endonezyalı yatırımcıların hisse fiyatlarında yüzde 11’lik bir düşüşle 1998’deki Asya Finans Krizi’nden sonraki en büyük kayıplardan birini yaşamasına neden oldu. Bu durum, Türkiye’nin benzer bir senaryoyu önlemek için ne gibi adımlar attığını sorgulamaya yol açıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sorunu çözmek için fon rehberini düzenleyeceklerini ve ilgili yasal düzenlemeleri 2027 yılına kadar tamamlamayı planladıklarını duyurarak, yatırımcıların güvenini yeniden tesis etmeye çalışıyor.”}”ç
