Türkiye’nin tapu sisteminde köklü bir değişimin önünü açacak yasal düzenleme, uzun yıllardır süregelen mülkiyet anlaşmazlıklarını çözme yolunda önemli bir adım atıyor. TBMM’de tartışılan teklif, kamuya ait arazilerin kullanımında ortaya çıkan hukuki belirsizlikleri gidermeyi ve taşınmaz sahipleri ile devlet arasındaki hassas dengeyi sağlamayı hedefliyor. Bu yenilikçi yaklaşım, özellikle uzun süredir çözüme kavuşturulamayan kamulaştırma süreçlerinde yeni bir perspektif sunuyor.
Teklifin merkezinde yer alan en önemli unsur, 1956’dan önce kamulaştırılmamış ancak kamu hizmetlerinde kullanılan taşınmazlar için oluşturulan yeni hukuki çerçeve bulunuyor. Eğer bir arazinin 1956’dan önce kamuya ait bir hizmet alanı olarak kullanılmışsa, artık fiili kullanımın hizmete sunulmasıyla otomatik olarak kamulaştırılmış sayılacak. Bu durum, karayolları, okullar, hastaneler, karakollar ve benzeri kamu hizmetlerini sağlayan arazilerde yaşayan vatandaşlar için doğrudan fayda sağlayacak. Bu yaklaşım, geçmişte yaşanan karmaşıklıkları ortadan kaldırarak, hukuki süreçleri basitleştirmeyi amaçlıyor.
Ancak bu reformun getireceği en büyük değişikliklerden biri, mülkiyet iddialarının ve tapu iadesi taleplerinin artık kabul görmeyeceği yönünde. Kanun kabul edilirse, söz konusu taşınmazların eski sahipleri veya onların mirasçıları, günümüzdeki piyasa değerini talep etemeyecek. Bunun yerine, arazinin kamu hizmetine ayrıldığı tarihteki rayiç bedeli üzerinden sadece bu değeri talep edebilecekler. Bu durum, uzun yıllardır süren hukuki çekişmelere son verecek ve taşınmaz sahiplerinin haklarını güvence altına alacaktır. Bu yaklaşım, özellikle geçmişte kamulaştırmasız el atma gerekçesiyle dava açan veya açmayı düşünen mirasçılar için büyük bir rahatlama sağlayacaktır.
Ayrıca, teklifte yer alan en kritik hükümlerden biri de, 1963’tan sonra açılmış veya halen yargı sürecinde devam eden mülkiyet ve bedel talepli davaların reddedilmesi yönündedir. Bu karar, uzun yıllardır devam eden davaların kapanışını sağlayarak, hukuki belirsizlikleri ortadan kaldıracaktır. Harç ve vekâlet ücretlerinin sabit tutulması da, dava süreçlerini daha öngörülebilir hale getirecek ve taşınmaz sahiplerinin mali yükünü azaltacaktır. Bu düzenleme, taşınmaz kayıtlarında kendi adlarına veya aile büyükleri adına görünen ancak uzun yıllardır kamu kurumları tarafından kullanılan arazilere sahip vatandaşlar için hayati önem taşıyor. Bu reform, Türkiye’nin tapu sisteminde yeni bir çağın başlangıcı olacak gibi duruyor.
