İstanbul’un Akdeniz kıyısında, tarih ve inancın izlerini barındıran Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi, yüzyıllar boyunca şekillenen bir medeniyetin sönmeyen tanığı olmuştur. Turan Akıncı’nın son eseri, bu eşsiz yapının sadece bir tarihi mekân olmadığını, aynı zamanda imparatorlukların çöküşü ve yeni devletlerin doğuşu gibi dönüm noktalarının sahnesini oluşturduğunu ortaya koyuyor. ‘Patrikhane – İmparatorluktan Cumhuriyete Fener Rum Patrikhanesi’ adlı kitap, okuyucuyu bu uzun ve karmaşık hikayeye doğru bir yolculuğa çıkarıyor.
Araştırmacı Turan Akıncı, kitabın temelinde, Ortodoks Kilisesi’nin köklerini ve Doğu ile Batı arasındaki dini ayrışmanın tarihsel boyutlarını inceleyerek, İstanbul’un tarihini yeniden yorumluyor. Roma İmparatorluğu’nun çöküşüyle birlikte ortaya çıkan yeni dinamikler, İstanbul Patrikhanesi’nin doğuşunu ve bu kurumun imparatorluk bünyesindeki konumunu belirlemede etkili oldu. Kitap, Fatih Sultan Mehmet dönemindeki uygulamaların, millet sistemi gibi önemli konuları derinlemesine ele alarak, Patrikhanesi’nin Osmanlı İmparatorluğu’ndaki rolünü ortaya koyuyor.
Akıncı’nın araştırması, 19. yüzyılda milliyetçilik akımlarının etkisiyle Patrikhanesi’nde yaşanan değişimleri ve Yunanistan’ın bağımsızlık mücadelesini de kapsıyor. Lozan Konferansı’nın sonuçları ve Cumhuriyet’in ilanı sonrası Türk Ortodoks Patrikhanesi’nin kuruluşu, kitapta ayrıntılı bir şekilde inceleniyor. Özellikle, Patrikhanesi’nin içindeki makam mücadeleleri ve önemli figürlerin (Athenagoras, Demetrios, Bartholomeos gibi) dönemleri, okuyucuya unutulmaz bir bakış açısı sunuyor. Kitap, günümüzdeki tartışmaların kökenlerini anlamak için önemli bir kaynak niteliği taşıyor.
