İran, son dönemde artan yaptırımlar ve uluslararası izolasyonun ardından komşularına yönelik oldukça sert bir dil kullanmaya başladı. Bu durum, Tahran yönetiminin bölgesel etkisini koruma çabası ve ABD'nin yaptırım politikalarına karşı bir tepki olarak değerlendiriliyor. Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohsen Rezai’nin açıklamaları, İran’ın komşu ülkeler üzerindeki baskısını daha da net bir şekilde ortaya koyuyor.
Rezai, ABD’nin İran’ın havacılık sektörüne uyguladığı yaptırımların ardından, İran’a uçuşları engelleyen ülkelerin havalimanlarını ‘operasyonel yetersizlik’ nedeniyle devre dışı bırakacaklarını ilan etti. Bu söylem, doğrudan komşu ülkelerin ABD ile işbirliği yapması halinde ciddi sonuçlarla karşılaşabilecekleri şeklinde yorumlanıyor. Tehdidin somut detaylarının henüz netleşmemiş olması, gerginliğin boyutunu daha da artırıyor.
Bu gelişmelerin ardından Bağdat ve Maskat havalimanları, İran uçuşlarına kapatılırken, Gürcistan ve Azerbaycan da İran havayolu şirketlerine karşı uçuşları askıya aldı. Katar’da ise seferlerin belirli bölümleri iptal edildi. Mahan Air’in Çin’deki bazı destinasyonlarına ve İstanbul’a gerçekleştirdiği uçuşların programda kalmaya devam etmesi, İran’ın bu zorlu süreçte bazı ticari uzlaşılar yapmaya çalıştığının bir göstergesi olarak görülüyor. Ancak, Türkiye’deki bazı seferlerde yaşanan iptaller, genel bir belirsizlik atmosferi yaratıyor.
ABD Hazine Bakanlığı’nın 8 Eylül’de yayınladığı yaptırım listesi, 36 İranlı havayolu şirketini kapsayarak bu durumu daha da derinleştirmiş durumda. ABD yönetimi, İran’ın sivil havacılık altyapısının silah ve ekipman taşımada kullanıldığını iddia ederken, İran bu iddiaları reddediyor. Yaptırımlar, sadece havayolu şirketlerini değil, aynı zamanda uçak transferi, kargo, satış ve yer hizmetleri sunan yabancı firmaları da etkilemekte. Bu durum, İranlı taşıyıcıların yurt dışı operasyonlarını sürdürebilmek için yer hizmetleri şirketlerinin yaptırım riskini üstlenmesi gerektiği anlamına geliyor, bu da uluslararası ticarette önemli bir engelleme oluşturuyor.
