Türkiye’nin tarım ve hayvancılık sektöründeki finansal yönetimi, Sayıştay’ın detaylı incelemesiyle yeniden gündeme geldi. Bakanlığın 2025 yılı mali hesaplarına ilişkin yapılan denetim raporu, çarpıcı tespitlerle kamuoyunu şaşkınlığa düşürdü. Özellikle TÜRKVET hayvan kayıt sistemi içerisinde yer alan büyükbaş ve küçükbaş hayvanların aşılanma kayıtlarının ciddi oranlarda eksik olduğu ortaya çıktı.
Rapora göre, Tarım ve Orman Bakanlığı’na 2025 yılı için ayrılan 487 milyar 940 milyon 42 bin liralık bütçe, büyük ölçüde harcanırken, bu harcamaların etkin kullanımı konusunda ciddi sorunlar yaşanıyor. Mera Kanunu uyarınca elde edilen otlatma gelirlerinin, mera ıslahı gibi amaçlarla kullanılmaması, bu bütçenin potansiyelini düşürüyor. İncelemede, 82 belediyenin özel hesaplarında 2023, 2024 ve 2025 yıllarında biriken toplam 60,6 milyon lira mera geliri tespit edildi, ancak bu kaynakların ıslah projelerinde kullanılmadığı vurgulandı.
En kritik bulgulardan biri ise TÜRKVET Hayvan Kayıt Sistemi’nde yaşanan eksiklik oldu. Rapor, 2025 yılında zorunlu aşı uygulamasına tabi kayıtlı olan yaklaşık 2,5 milyon büyükbaş ve 35 milyon küçükbaş hayvan için herhangi bir aşılama kaydının bulunmamasına dikkat çekti. Bu durumun, hayvanların sistemde ‘aktif’ olarak görünmesine rağmen aşılanmamış olmalarının, ölüm, kesim, satış veya işletme değişikliği gibi nedenlerle TÜRKVET’e zamanında ve doğru bir şekilde işlenmeyen kayıtlarla ilişkili olduğu değerlendirildi. Bu durum, hayvan sağlığı ve genel tarım politikaları açısından ciddi bir risk oluşturuyor.
Sayıştay, bu durumun sadece veri yönetimindeki eksikliklerden değil, aynı zamanda mera yönetimi ve hayvan aşı uygulamaları konusunda mevzuat ve koordinasyon sorunlarından da kaynaklandığını belirledi. Birliklerin kurulamaması, yetkilendirme süreçlerindeki belirsizlikler ve kayıt sistemlerindeki tutarsızlıklar, bu sorunun temel nedenlerini oluşturuyor. Bu rapor, Tarım ve Orman Bakanlığı’na yönelik önemli bir uyarı niteliğinde olup, hayvan aşı kayıtlarının iyileştirilmesi ve mera yönetiminin etkinleştirilmesi konusunda acil önlemler alınmasını talep ediyor.
