Türkiye’nin gizemli köşelerinden Afyonkarahisar’ın Bolvadin, Çay ve Sultandağı ilçeleri arasındaki doğal sınırda, Eber ve Akşehir gölleri çevresinde yetişen Eber sarısı, botanik dünyası için eşsiz bir değer taşıyor. Her yıl mayıs ayında adeta bir renk patlaması yaratan bu endemik bitki türü, sadece görsel güzelliğiyle değil, aynı zamanda nesli tükenme tehlikesiyle de dikkat çekiyor. Bu özel türün korunması, uzun yıllardır bilim insanları ve çevre koruma uzmanları tarafından öncelikli bir konu olarak ele alınıyor.
İl Jandarma Komutanlığı’nın Çevre, Doğa ve Hayvanları Koruma Timi ile Doğa Koruma ve Milli Parklar 5. Bölge Müdürlüğü ekipleri, Eber sarısının hassas yaşam alanlarını sürekli olarak denetliyor ve koruma faaliyetleri yürütüyor. Bu kapsamda, nesli tükenme riskine karşı getirilen yasal düzenlemeler, Eber sarısı için de geçerli hale getiriliyor. Ekipler, bölgedeki bilinçlendirme çalışmalarını artırarak, türün korunması konusunda yerel halk ve ziyaretçiler arasında farkındalık yaratmayı hedefliyor.
Afyon Kocatepe Üniversitesi Doğa Koruma Biyoizlem Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Uğur Cengiz Erişmiş, Eber sarısının, “piyano” olarak da bilinen, Eber gölleri arasında sınırlı bir yayılıma sahip bir endemik tür olduğunu vurguluyor. Türkiye’de 12 binin üzerinde bitki türünün yalnızca 4 bininin endemik olduğunu belirten Erişmiş, bu türlerin korunmasının önemini, gelecek nesillere aktarılabilmesi için alınması gereken önlemleri açıklar. Endemik türlerin zarar görmesi durumunda, hem türün koparılması hem de yaşam alanının bilinçli olmayan kişiler tarafından tahrip edilmesi durumunda ciddi cezai yaptırımların uygulanacağını belirtiyor. Bu yıl, nesli tehlike altındaki Eber sarısının zarar görmesi halinde, türün koparılması durumunda 699 bin 245 lira, yaşam alanının tahrip edilmesi durumunda ise 3 milyon 496 bin 767 lira ceza uygulanması öngörülüyor.
Erişmiş, habitat tahribatına karşı özellikle dikkatli olunması gerektiğini vurgulayarak, “Geniş yayılım alanına çadır kurmak, kazı yapmak veya yol açmak gibi faaliyetler, habitatın tahrip edilmesine neden olarak 3 milyon 496 bin 767 liralık cezaya yol açabilir. Bu nedenle, türün korunmasıyla ilgili yasal düzenlemelere kesinlikle uyulmalıdır.” şeklinde uyarıyor. Ayrıca, akademisyenlerin bile bu bitkiyle çalışması halinde, Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğünden yasal izin belgesi alması gerektiğini hatırlatıyor. Bu izin belgesiz çalışmaları yapanların, cezai yaptırımla karşılaşacağını ve biyokaçakçılık faaliyetlerine karışan yurt dışından gelenlerin de jandarma ve Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğünden mutlaka izin alması gerektiğini belirtiyor. Son olarak, Erişmiş,
