Türkiye’nin karanlık bir dönemine ışık tutan bu çalışma, 12 Eylül askeri müdahalesinin sadece bir darbe olmadığını, aynı zamanda insanlığın temel değerlerine karşı işlenen derin bir suç olduğunu gözler önüne seriyor. 11 Eylül 1980’de başlayan ve sonraki aylarda devam eden olaylar, ülke genelinde 10-15 kişinin hayatına mal olmuş, binlerce insanın özgürlüğünü kısıtlamış ve toplumun ruhunda derin yaralar açmıştır. Bu trajik olayların ardında, sadece askeri bir planın değil, aynı zamanda siyasi ve ideolojik hesapların da yattığı açıkça ortaya konmaktadır.
Darbe planı, dönemin Genelkurmay Başkanı Kenan Evren ve Hava Kuvvetleri Komutanı Tahsin Şahinkaya liderliğinde yürütülmüş, ancak bu sürecin meşrulaştırılması için daha fazla insanın hayatının feda edilmesi gerektiği düşüncesi hakim olmuştur. O dönemde, anayasal düzenin silah zoruyla ortadan kaldırılması, anayasayı ilga etme, TBMM’yi devre dışı bırakma ve hükümeti devirme gibi hedefleri olan darbeciler, kendi yetkilerini kullanmaktan kaçınmış, bu nedenle de toplumun üzerine daha fazla baskı kurmuşlardır. Bu durum, yargılamada sanıkların ‘insanlığa karşı suç’ olarak yargılanmasını sağlayan önemli bir argüman oluşturmuştur.
‘İnsanlığa karşı suç’ kavramı, 12 Eylül darbesinin ne kadar vahşi ve acımasız olduğunu anlamamızı sağlamaktadır. Bu suçlar, sadece şiddetli silahlı çatışmalarla sınırlı kalmamış, aynı zamanda sistematik işkenceler, eziyetler ve bireylerin hürriyetinden mahrum bırakılması gibi unsurları da içermektedir. 12 Eylül’ün ardından Türkiye’de 50’nin üzerinde insan idam cezasına çarptırılmış, binlerce kişi yıllarca sorgusuz sualsiz cezaevlerinde tutulmuştur. Bu olaylar, sadece bireylerin hayatlarını değil, aynı zamanda bir ulusun geleceğini de derinden etkilemiştir.
