Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) finansmana erişimi, Türkiye ekonomisinin büyüme potansiyelini sınırlayan kritik bir sorun olarak devam ediyor. Uluslararası Ekonomik Forumu (OECD) tarafından yayınlanan son rapor, bu durumun ne kadar derinlere radic olduğunu çarpıcı verilerle ortaya koyuyor. Finansman kaynaklarına ulaşma konusunda yaşanan zorluklar, KOBİ’lerin yatırım yapma, kapasitelerini artırma ve nakit akışlarını yönetme gibi temel hedeflerine ulaşmasını engelleyerek, ekonomik büyümeyi olumsuz etkilemeye devam ediyor.
Rapor, Türkiye’deki bankacılık sisteminin genel olarak güçlü sermaye ve likidite yapısını koruduğunu belirtirken, son yıllarda sıkılaşan kredi koşullarının KOBİ’ler üzerindeki baskıyı artırdığını vurguluyor. KOBİ’lerin finansmana erişimindeki bu zorluk, birçok işletmenin bankaların kapılarını çalmaktan kaçınmasına neden oluyor. 2024 yılına ait kredi talebi verileri, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin dörtte biri, faiz oranlarındaki artış nedeniyle kredi başvurusunda bulunmaktan çekinerek, finansman ihtiyacını ertelediğini gösteriyor. Aynı zamanda, %31,4’lük bir kesim, krediye erişim konusunda kısıtlamalarla karşı karşıya kaldıkları için, işletme kategorisine dahil edilerek, finansman sorununun sadece bankaların kredi verme kararıyla sınırlı olmadığı, yüksek maliyetler nedeniyle işletmelerin kredi talebinden tamamen vazgeçmelerinin de önemli bir unsur olduğunu ortaya koyuyor.
OECD, uygun maliyetli finansmana erişimin KOBİ’ler için ne kadar kritik olduğunu vurgulayarak, bu durumun yatırım yapma, kapasitelerini artırma veya nakit akışlarını yönetme gibi hedeflerine ulaşmak isteyen işletmeler üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu belirtiyor. 2024 yılına ilişkin veriler, Türkiye’de ticari bankaların toplam kredi bakiyesinin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) içinde %37’lik bir paya ulaştığını gösteriyor. Bu oran, 2019 yılında %61,8 seviyesindeyken, finansman koşullarının daralmasının KOBİ’lere değil, tüm finansal aktörlere yayıldığını işaret ediyor. KOBİ kredilerinin toplam krediler içindeki payı ise 2024’te yaklaşık %26,2 olarak hesaplanmış, bu oranın uluslararası karşılaştırmalarda düşük kalmasının, KOBİ’lerin finansman kaynaklarına erişiminde ciddi bir dezavantaj olduğunu gösteriyor.
