Mersin’in incisi Soli Pompeipolis Antik Kenti’nin kalbinde, tarihin derinliklerinden fısıltılar yükseldi! 2021 yılında villa inşaatı için verilen bir izninin ardında, 8 adet Roma mezarı ve Geç Antik Çağ’a ait heyecan verici bir su kanalı gün yüzüne çıktı. Bu beklenmedik keşif, bölgeyi 1’inci Derece Arkeolojik Sit Alanı statüsüne yükselterek, antik mirası koruma çabalarını yeniden şekillendirdi.
Başlangıçta, 2002 yılında belediye tarafından yapılan yol açma çalışmaları sırasında, dönemin ekipleri tarafından fark edilen kalıntılar, Mersin Müze Müdürlüğü’ne bildirilerek kazı çalışmalarının başlamasına neden oldu. Bu çalışmalar sonucunda Roma dönemine ait birçok lahit gün ışığına çıkarıldı. Ancak, inşaat izni verilen 2,5 dönümlük bir alanın, 2013 yılında bir iş insanı tarafından satın alınması ve 2020 yılında 4 villa yapma hedefiyle ruhsat başvurusunda bulunması, sürecin karmaşıklığını artırdı. Müze Müdürlüğü’nün yaptığı 13 ayrı sondaj çalışmasında, bronz sikke ve taşınır kültür varlıkları tespit edildi, ancak inşaatın durdurulması koşuluyla çalışmalar devam etti.
2022 ve 2023 yıllarında yürütülen geniş kapsamlı kurtarma kazıları, yeni lahitlerin yanı sıra, Geç Antik Çağ’a ait önemli bir su kanalının da ortaya çıkarılmasıyla dikkatleri yeniden bölgeye çekti. Uzmanlar, su kanalının iş insanı tarafından satın alınan ve daha önce inşaat izni verilen parsele yönelmesi üzerine çalışmanın bu alanda devam etmesi gerektiğini savundu. Sonunda 2024 yılında yapılan kurtarma kazılarında 8 adet Roma mezarı içerisinde çok sayıda envanterlik eser, Roma su kanalı ve bazı mimari yapı kalıntıları tespit edildi. Bu bulgular üzerine Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu, bölgenin korunması için acil bir karar alarak, 12 Aralık 2025’te inşaat iznine karşı süreç tamamlanıncaya kadar izinsiz inşaat yapılmasının engellendi.
Son olarak, Adana Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu, 25 Şubat 2026’da daha önce inşaat izni verilen parselin 1’inci Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilmesine karar verdi. Bu kararla Soli Pompeipolis Antik Kenti içinde kalan ve Roma Nekropolü olarak değerlendirilen 20 dönümlük arazi, 1'inci Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak kalıcı olarak koruma altına alındı. Bu olağanüstü keşif, Mersin’in zengin tarihini ve arkeolojik değerini bir kez daha gözler önüne serdi.”}
