Havacılık sektörü, uzun yıllardır gökyüzünde bıraktığı yoğunlaşma izleri nedeniyle iklim değişikliğine karşı eleştiriliyor. Bu izler, jet motorlarından çıkan su buharının yüksek irtifalarda yoğunlaşmasıyla oluşur ve atmosferde ısıyı tutarak küresel ısınmaya katkıda bulunur. Ancak teknoloji devi Google, bu soruna yapay zeka ile çözüm bulma konusunda önemli bir adım atmış durumda. Cathay Pacific ile iş birliği yaparak, uçakların arkasında bıraktığı bu beyaz izlerin oluşumunu tahmin etme ve önleme yeteneğine sahip bir sistem geliştiriyorlar.
Bu sistem, karmaşık meteorolojik verileri, uçuş bilgilerini ve yoğunlaşma izi oluşumuna ilişkin gelişmiş modelleri bir araya getirerek, uçağın önünde bulunduğu rotada yoğunlaşma izi oluşma olasılığının yüksek olduğu hava katmanlarını önceden belirler. Pilotlar ve uçuş planlama ekipleri, bu bilgileri kullanarak uçağın irtifasını stratejik olarak değiştirerek bu katmanlardan kaçınabilir. Böylece, sadece yeni nesil, daha verimli uçaklara ihtiyaç duymadan mevcut uçaklarla da yoğunlaşma izi oluşumunu önemli ölçüde azaltmak mümkün hale geliyor.
İlk denemelerde, Cathay Pacific uçuşlarının yaklaşık yüzde 40’ında yoğunlaşma izi oluşumunun etkisinin azaltıldığı tespit edildi. Bu sonuç, sadece izlerin oluşumunu engellemekle kalmıyor, aynı zamanda bu izlerin oluşturduğu ısı etkisini de doğrudan hedef alıyor. Bu başarı, Google’ın yapay zeka yaklaşımının potansiyelini gösteriyor. Şirket, bu teknolojiyi daha önce American Airlines ile yaptığı testlerde de büyük ölçekli ticari uçuş operasyonlarına entegre etme konusunda başarılı olmuştu. 2026 yılında yapılan bir çalışmada, yapay zekâ tahminleri 2 bin 400 transatlantik uçuşun planlama sistemine dahil edilmiş ve iz oluşum oranının kontrol grubuna kıyasla yüzde 62 daha düşük olduğu hesaplanmıştı.
Şu anda Google ve Cathay Pacific, bu teknolojiyi İngiltere hükümeti ve havacılık sektörü ile birlikte Kuzey Atlantik üzerinde daha geniş ölçekli bir çalışma kapsamında geliştiriyor. Amaç, sistemi tek tek havayollarının gerçekleştirdiği denemelerden çıkarak, aynı hava sahasını kullanan çok sayıda uçağın operasyonlarına uygulanabilecek, gerçek bir çözüm oluşturmak. Cathay Pacific’in Asya ve Pasifik hatlarında farklı hava koşulları, uçuş süreleri ve rotalar üzerinde yapacağı testler, bu yöntemin ticari havacılıkta ne kadar geniş ölçekte kullanılabileceğini gösterecek. Bu yenilikçi yaklaşım, havacılık sektöründe sürdürülebilirliğe önemli bir katkı sağlayarak, gökyüzündeki beyaz lanetin ortadan kalkmasına yardımcı olabilir.
