ABD Hükümeti, İran'nın yaptırımlar sonrası finansal operasyonlarını sürdürmek için geliştirdiği karmaşık bir ağın ortaya çıkarılmasıyla büyük bir finansal buluşma gerçekleştirdi. Wall Street Journal'ın raporlarına göre, İran, ABD'nin ekonomik ambargolarına rağmen, gizli kanallar aracılığıyla milyarlarca dolarlık fon akışı sağlamayı başardı. Bu durum, küresel finans sistemindeki riskleri ve uluslararası ticaretin geleceği için alternatif ödeme yöntemlerinin önemini bir kez daha vurguluyor.
Bu operasyonun kalbinde, ABD bankalarıyla muhabir ilişkileri bulunan yabancı finans kuruluşları yer alıyor. İran bağlantılı paralar, karmaşık bir dizi paravan şirket ve döviz bürosu üzerinden dolaşılarak, ABD bankacılık sistemine dolar erişimi sağlanıyor. Bu sistem, İran'nın finansal operasyonlarını gizli tutmak ve yaptırımları aşmak için tasarlanmış bir 'gölge bankacılık' ağı oluşturuyor. ABD Hazinesi'nin 2024 yılı verilerine göre, bu yolla geçen fon miktarı 9 milyar doları aşıyor.
Washington, bu 'gölge bankacılık' faaliyetlerini engellemek için harekete geçerek, çeşitli önlemler aldı. Örneğin, 28 Ağustos'ta Mısır'ın kamu bankası Banque Misr'nin Birleşik Arap Emirlikleri şubesinin ABD'deki muhabir hesaplarına erişimi kısıtlandı. Bu kısıtlama, şubenin İran bağlantılı şirketler adına 1,8 milyar dolara kadar para transferi yaptığı iddiaları üzerine gelmişti. Bu tür önlemler, İran'nın finansal operasyonlarını zorlaştırmayı ve yaptırımların etkisini artırmayı amaçlıyor.
Ancak bu durum, sadece İran'ya değil, küresel finans sistemine de etkileri olacak gibi görünüyor. Muhabir bankacılığa getirilecek kapsamlı kısıtlamaların, meşru uluslararası ödemeleri zorlaştırabileceği ve dolar dışındaki ödeme sistemlerine yönelimi hızlandırabileceği endişeleri artırıyor. İran, yaptırımları aşmak için Çin yuanı ve kripto varlıklar gibi alternatif ödeme yöntemlerini daha fazla kullanırken, uluslararası ticaret ve teknoloji alımları gibi bazı işlemlerde hala dolara ihtiyaç duyuyor. Bu durum, doların küresel finans sistemindeki rolünü sorgulatırken, alternatif ödeme sistemlerinin önemini de bir kez daha ortaya koyuyor.
