Eğitim arenası, her yıl yeni bir başlangıç sunarken, aynı zamanda çözülmemiş sorunların ve uyumsuzlukların da yansıtıldığı bir sahneye dönüşüyor. 14 Eylül’de başlayacak yeni dönem, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin (TYMM) uygulamalarıyla şekillenirken, sistemin temellerinde yaşanan eksiklikler ve çelişkiler dikkatleri yeniden üzerine çekiyor. Bu yıl da, beklentilerin aksine, mevcut yapıdaki sorunlar daha da belirgin hale gelebilir.
Bakanlığın, eğitim vizyonunu ortaya koyduğu TYMM, adeta kendi kendine dönen bir karmaşayı andırıyor. “Planlılık” vurgusu, pratikte somut adımlarla örtüşmüyor. Yıllık programlar, ders içerikleri ve kaynak dağılımı gibi kritik alanlarda yaşanan gecikmeler ve koordinasyonsuzluklar, eğitim sürecini olumsuz etkiliyor. Mevzuatta belirtilen hedeflerle, saha uygulamaları arasında büyük bir uçurumun olduğu açıkça görülüyor.
Örneğin, öğretmenlerin yıllık plan hazırlama süreci, rutin bir sınavın ardından belirlenen tarihlerle uyumsuz bir şekilde ilerliyor. Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Öğretim Çalışmalarının Planlı Yürütülmesine İlişkin Yönerge’de yer alan “Yıllık planın hazırlanması” maddesi, 15 gün içinde onaylanması gerektiğini belirtiyor. Ancak, sınav tarihlerinin yıllardır 1 Eylül’de, hatta öncesinden açıklanmaması, öğretmenlerin hazırlıklarını engelleyen en büyük etkenlerden biri. Bu durum, bakanlığın kendisinin de yarattığı bir kronik sorun haline dönüşmüş durumda.
Ayrıca, ders kitapları ve eğitim araçları konusundaki mevzuat da, güncel ihtiyaçlara cevap vermekte zorlanıyor. “Ders kitapları ve eğitim araçlarının nitelikleri” başlıklı yönetmelikte yer alan “Görsel tasarım ve içerik tasarımı öğrenmeyi destekleyecek nitelikte” ibaresi, pratikte uygulanmıyor. Yapay zeka kullanımı konusunda da mevzuat, sadece bir başlangıç noktası olarak kalıyor. Ders kitaplarındaki görsellerde anatomik hatalar, yapay zeka kullanımı konusunda şeffaflık eksikliği gibi konular, eğitim kalitesini düşüren önemli faktörler arasında yer alıyor. Velilerin ders kitaplarını incelemesi bile, mevcut durumun ne kadar ciddi olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
