İran’ın siyasi arenasında sarsıcı bir değişim yaşanıyor. New York Times’ın (NYT) derinlemesine yaptığı bir analiz, ülkenin liderliğinin artık ruhban sınıfı tarafından değil, doğrudan askeri elitler tarafından şekillendiğini gösteriyor. Bu durum, ülkenin geleceği ve uluslararası ilişkileri açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Haber, ABD-İsrail’in gerçekleştirdiği bir saldırı sonucu, İran’ın önde gelen dini lideri Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’in ağır yaralanması ve saklanmasıyla başlıyor. Saldırının ardından liderlik boşluğu, Devrim Muhafızları Generalleri’nin kontrolünü güçlendirmiş durumda. Mücteba Hamaney’in, ciddi yanıklar sonucu konuşma yeteneğini kaybetmesi, tıbbi tedavisinin de (kalp cerrahı Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından yakından takip edilmesi) bu hakimiyetin pekiştirilmesine katkı sağlıyor.
Mücteba Hamaney’in durumu, İran’ın karar alma mekanizmalarında devrim muhafızlarının ağırlığını artırıyor. Eski Cumhurbaşkanı Ahmedinejad’ın başdanışmanlığını yapmış olan Abdolreza Davari, Mücteba Hamaney’in generallerin tavsiyelerine büyük ölçüde güvendiğini ve kararları onlara dayandığını vurguluyor. Bu durum, Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Başkomutan Tuğgeneral Ahmed Vahidi, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Gen. Muhammed Bakır Zolgadr ve eski istihbarat şefi Hüseyin Taeb gibi askeri komutanların, İran’ın fiili karar alıcıları haline gelmelerini sağlıyor.
Analiz, İran’ın dış politikası ve stratejik hedeflerinin de bu askeri elitler tarafından belirlendiğini gösteriyor. Özellikle, Körfez Boğazı’nın kontrolü ve dış politika kararları, generallerin elinde şekilleniyor. Seçilmiş Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, gıda ve yakıt tedariki gibi iç meselelerle sınırlı bir rolle marjinalleştirilmiş durumda. Bu durum, İran’ın uluslararası arenadaki konumunu ve karar alma süreçlerini derinden etkileme potansiyeli taşıyor. Öte yandan, İslamabad’daki barış görüşmelerinden çekilme kararı da, sivil hükümetin itirazlarına rağmen askeri elitler tarafından alınarak, İran’ın tutumunda bir değişim yaratıyor.”}” title=
