Cape Town’da Eylül 2021’den beri gözlemlenen ve fokların insanlara karşı olağan dışı saldırgan davranışları, bilim dünyasını alarma geçirdi. 135 farklı olayda, özellikle 73 vakada insanlara yönelik ısırıklar meydana geldi ve bu durumlar, hastanelerde yoğun bakıma ihtiyaç duyan ciddi yaralanmalara yol açtı. Başlangıçta, bu alışılmadık saldırganlıkların deniz yaşamındaki zehirli alglerin etkileşimiyle bağlantılı olduğu düşünülüyordu. Ancak, detaylı analizler sonucunda, bazı fokların kuduz virüsü taşıdığı belirlendi, bu da durumun ciddiyetini artırdı.
Genetik araştırmalar, foklardaki bu virüsün kökeninin köpekgillerle bağlantılı olduğunu ortaya koydu. En olası senaryolardan biri, Namibya kıyılarında kuduz taşıyan bir kara sırtlanının, bir fok yavrusunu ısırması şeklinde ortaya atıldı. Bilinen bilgilere göre, bu tür hayvanlar fok yavrularını avlarken yetişkin foklarla da temas kurabiliyorlardı. Bu durum, virüsün foklara bulaşmasında önemli bir rol oynadığı düşünülüyor. Daha sonra, foklar arasında yayılmaya başlayan virüs, özellikle yoğun kolonilerde fiziksel teması artırarak bulaşma riskini yükseltiyordu. Virüsün ilerlemiş evrelerinde görülen saldırganlık ve ısırma davranışları, bulaşma sürecini daha da kolaylaştırıyordu.
Mayıs 2024 ile Ocak 2025 tarihleri arasındaki dönemde, Güney Afrika’nın Western Cape ve Northern Cape bölgelerinde 39, Eastern Cape’te ise ilk kez 16 kuduz vakası tespit edildi. Bu durum, virüsün yayılma alanlarını genişletmesiyle ilgili endişeleri artırmıştı. Daha önceki örneklerin yeniden incelenmesi ise, virüsün foklarda en az 2021’den beri bulunduğunu gösterdi. Bu durum, virüsün kontrol altına alınmasının oldukça zorlu olacağını işaret ediyordu.
Şu anda, Güney Afrika kıyılarındaki diğer deniz canlılarında kuduz vakası görülmemiştir. Ancak, uzmanlar, virüsün deniz memelileri aracılığıyla uzun mesafeler kat ederek, Güney Okyanusu’na ve hatta Antarktika gibi kuduz vakası görülmemiş bölgelere ulaşma potansiyelinin bulunduğunu belirtiyor. Bu nedenle, hastalığın farklı türlere yayılma ve yeni coğrafyalara yayılma riskinin sürekli olarak takip edilmesi gerekiyor. Ayrıca, foklara yönelik aşılama çalışmaları da yoğun bir şekilde devam ediyor ve bu durum, virüsün yayılmasının kontrol altına alınmasına yardımcı olmayı amaçlıyor. Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş.’nin telif hakları altında yayınlanan bu haber, dikkatli okuyuculara güncel bilgiler sunmayı amaçlamaktadır.
