Türkiye ekonomisi, son dönemde önemli bir finansal değişim sürecine girdi. TCMB’nin yayınladığı raporlara göre, ülkenin toplam dış borç stoku, ikinci çeyrekte 539 milyar dolara yükselerek yeni bir zirveye yerleşti. Bu artış, özellikle özel sektör ve kamu sektörlerindeki borçlanma faaliyetlerinin yoğunlaşmasıyla şekillenmiş. Ekonomik analistler, bu durumun, Türkiye’nin dış finansal dengesini yeniden değerlendirme ve stratejik önceliklerini belirleme ihtiyacını işaret ettiğini belirtiyor.
Özellikle 2023 yılı ikinci çeyazğinden beri, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in liderliğinde yürütülen politikalarla birlikte dış borç stoku, miktar ve oran olarak önemli ölçüde yükseldi. Bu dönemde toplam borç artışı 135 milyar doları bulurken, oransal artış da %33,4 olarak kaydedıldı. Bu artışın, enflasyonla mücadele ve ekonomik istikrarın sağlanması hedefleri doğrultusunda alınan kararlarla ilgili olup olmadığı, uzmanlar arasında tartışma konusu.
Borçların dağılımı da dikkat çekici detaylar içeriyor. Kamu sektörünün borcu %3,3 artışla 197,9 milyar dolara yükselirken, özel sektörün borcu %4,2 artışla 318 milyar dolara ulaştı. Bu durum, kamu harcamalarındaki artışların ve özel sektörün büyüme hedeflerinin finansmanında borçlanmanın ne kadar önemli hale geldiğini gösteriyor. TCMB'nin dış yükümlülükleri ise %4,8 oranında azalsa da, toplam borç stokundaki yükselişin etkisini azaltamadı. Kredilerin borç senetlerine ve mevduatlara göre daha baskın bir rol oynaması da, finansal tercihlerin genel eğilimini yansıtıyor.
Dış borç stokunun envanterinde, kredilerin %46,2’lik paya sahip olduğu, borç senetlerinin %19,5’lik ve mevduatların %17,2’lik oranla yer aldığı görülüyor. Para birimi bazında bakıldığında, ABD Doları’nın %48,9’luk, Euro’nun %28,8’lik ve Türk Lirası’nın %12,2’lik oranlarda yer aldığı belirtiliyor. Kredi ve borç senetlerinin geri ödeme planları, anapara ödemelerinin büyük çoğunlukla 24 ay ve üzeri vadelerde yoğunlaştığını gösteriyor. Bu durum, uzun vadeli finansal risklerin yönetiminde stratejik bir yaklaşımın gerekliliğini vurguluyor.
