Türkiye’nin hukuk tarihinde önemli bir dönüm noktası niteliğindeki bir karar, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128’inci maddesini kaldırma kararı oldu. Bu karar, 96 yıllık bir süredir devletin denetiminde fuhuş yapılmasına zemin hazırlayan düzenlemeyi ortadan kaldırarak, bireysel özgürlükler ve devletin sorumlulukları arasındaki karmaşık ilişkiyi yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor. Bu iptal, sadece hukuki bir süreç değil, aynı zamanda toplumsal bir tartışma başlatma fırsatı sunuyor.

Karar, 24 Nisan 1930’da yürürlüğe giren ve Sağlık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı’na fuhuş faaliyetlerini denetleme yetkisi veren maddenin Anayasa’nın temel ilkeleriyle uyuşmadığına işaret ediyor. Mahkeme, bu düzenlemenin, bireylerin maddi ve manevi varlıklarını koruma hakkını yeterince güvence altına demediğini, aksine, bu alandaki faaliyetleri devletin kontrolüne almaya çalıştığını vurguluyor. Bu durum, özellikle yoksulluk, istismar ve ekonomik baskılar gibi faktörler nedeniyle seks işçiliğine yönelen bireylerin durumunu göz ardı ediyor.

AYM’nin gerekçesi, sadece hukuki bir argümanla sınırlı kalmıyor. Kararda, seks işçiliğinin yalnızca bireysel bir tercih olamayacağı, bireylerin içinde bulundukları sosyal, ekonomik ve psikolojik koşulların da bu tercihi etkilediği savunuluyor. Mahkeme, fiziksel, ruhsal veya ekonomik baskılar altında verilen rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığı sorusunu gündeme getiriyor ve bu konuda ihtiyatlı bir yaklaşım sergilemeye çalışıyor. Bu yaklaşım, sadece hukuki bir çözüm sunmakla kalmıyor, aynı zamanda seks çalışanlarının haklarına saygı ve onurunu koruma sorumluluğunu da vurguluyor.

Kararın en dikkat çekici yönlerinden biri, devletin rolünün sınırlandırılması konusundaki vurgusu. AYM, devletin görevinin sadece yasal çerçevede düzenleme ve denetleme yapmakla sınırlı olmadığını, aynı zamanda kişileri bu alana yönelten yapısal sorunlarla mücadele etmesi gerektiğini belirtiyor. Bu, sadece seks işçiliğinin ortadan kaldırılmasına yönelik bir yaklaşımı değil, aynı zamanda yoksulluk, istismar ve insan ticareti gibi kök nedenlerle mücadele etmeyi de içeriyor. Bu bağlamda, etkili sosyal politikaların geliştirilmesi, aracılık yapan kişi ve örgütlerle mücadele edilmesi ve bireylere destek sağlanması gerektiği vurgulanıyor. Bu karar, devletin sadece cezalandırıcı değil, koruyucu ve destekleyici bir rol üstlenmesi gerektiği mesajını veriyor.