Çölün ortasında, Atacama'nın kuraklığının üstesinden gelmek için olağanüstü bir girişim başlatıldı. Pasifik Okyanusu'ndan elde edilen deniz suyu, karmaşık bir mühendislik harikasıyla And Dağları'na yükseltilecek. Bu devasa proje, sadece bir madenin su ihtiyacını karşılamakla kalmayacak, aynı zamanda bölgedeki su kaynaklarının sürdürülebilirliğini de etkileyecek potansiyele sahip.
Yaklaşık 195 kilometre uzunluğundaki özel bir boru hattı ve beş stratejik pompa istasyonu, bu zorlu görevi başaracak şekilde düzenlenmiş. Sistem, Şili’nin önemli bakır üreticisi Collahuasi madeninin operasyonlarını genişletmek amacıyla hayata geçirildi. Projenin temel amacı, yer altı ve yüzey tatlı su kaynaklarına olan bağımlılığı tamamen ortadan kaldırmak ve böylece madencilik faaliyetlerinin çevresel etkilerini minimize etmek. Bu sayede, Atacama'nın eşsiz ekosistemine olan baskı azaltılmayı hedefleniyor.
Sistemin başlangıç noktası, Pasifik kıyısındaki Puerto Patache bölgesinde bulunan gelişmiş bir deniz suyu arıtma tesisi. Burada, tuzdan arındırılmış su, yüksek rakımlı maden sahasına taşınmadan önce son kez kontrol ediliyor. Ardından, bu su, çelik boru hattı aracılığıyla 4 bin 400 metre yüksekliğe tırmanarak maden tesislerine ulaştırılıyor. Bu aşamada, suyun basıncı ve yüksekliği, enerji üretimi için de kullanılıyor. Sistem, Pelton türbinleri sayesinde suyun basıncından ve yüksekten yararlanarak elektrik üretiyor ve bu elektrik, pompalama sistemlerinde yeniden kullanılıyor. Bu sayede hem enerji verimliliği sağlanıyor hem de projenin karbon ayak izi azaltılıyor.
Ancak, bu yenilikçi yaklaşım, çevresel kaygıları da beraberinde getirdi. Bölgedeki balıkçılar ve yerli topluluklar, deniz suyunun çekilmesi ve arıtma sonrası ortaya çıkan yoğun tuzlu suyun okyanusa geri bırakılmasının deniz ekosistemine zarar verebileceği konusunda endişelerini dile getirdi. Bu endişeler üzerine yapılan yargılamalar sonucunda, Şili İkinci Çevre Mahkemesi, projeye verilen çevresel onay kararını iptal etti ve deniz ekosistemi üzerindeki etkilerin yeniden incelenmesini, yerel halkla yeni istişare süreçlerinin yürütülmesini talep etti. Projenin ilerlemesi, boru hatlarının döşenmesi ve ana pompa istasyonlarının kurulumuyla devam ediyor, ancak sistemin tam kapasiteyle çalışabilmesi için hidrolik testlerin, otomasyon ayarlarının ve çevresel değerlendirmelerin tamamlanması gerekiyor.