Dünya siyasetinin nabzını tutmak adına, ABD, Çin ve Rusya liderlerinin 19 Kasım’da Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi sırasında Shenzhen’de gerçekleştirecekleri önemli bir toplantı, dikkatleri yeniden üzerine çekti. Bu buluşma, ilk olarak Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından öngörülmüş, ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın desteğiyle şekillenmişti. Ancak Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Şi Cinping’in bu girişimde henüz net bir duruş sergilememesi, olası sonuçları daha da meraklandırmaktaydı.
Pekin yönetimi, bu gelişmeleri yakından takip ederken, ‘üçlü zirve’nin gündeminde yer alan “nükleer silahsızlanma” konusuna yönelik eleştirilerini sürdürmekte. Çin’in bu konudaki yaklaşımı, ABD ve Rusya’nın sahip olduğu nükleer güçlere kıyasla kendi kapasitesinin daha sınırlı olması nedeniyle, eşit bir paylaşımla sonuçlanması gerektiği varsayımına dayanıyor. Bu durum, küresel güvenlik algısında önemli bir farklılık yaratıyor ve Shenzhen’deki zirve, bu farklılıkların nasıl giderileceğine dair bir platform oluşturma potansiyeli taşıyor.
‘Yeni Yalta’ olarak etiketlenen bu toplantıya dair yapılan benzetmeler, aslında iki önemli farkı ortaya koyuyor. Yalta, II. Dünya Savaşı’nın ardından Avrupa’nın yeniden şekillenmesi ve ‘yeni dünya düzeni’nin kurulması hedeflenirken, Shenzhen’deki zirve, mevcut küresel sistemdeki arızaların giderilmesine ve bu sistemin daha dengeli bir hale getirilmesine odaklanıyor. Ayrıca, ABD, Çin ve Rusya arasındaki ilişki, Yalta dönemindeki cepheleşme modelinden oldukça farklı bir yapıya sahip. Üç ülke arasında, Ukrayna’daki gerilim ve ABD-Çin arasındaki ticaret savaşları gibi devam eden anlaşmazlıklar bulunuyor. Bu durum, Shenzhen’deki zirvenin sadece bir ‘sohbet ortamı’ olarak kalması ve somut adımlar atılmasını engellemesi ihtimalini artırıyor.