Finansal piyasaların, bir ülkenin ekonomik sağlığını yansıtan gerçek değerlerle doğrudan ilişkisi her zaman açıkça görülmeyebilir. Borsadaki fiyat dalgalanmaları, milli gelirin artışıyla aynı reel ekonomideki üretimi, istihdamı veya katma değeri ifade etmeyebilir. Bu durum, Türkiye ekonomisinde de gözlemlenmektedir; resmi rakamlar belirli bir milli geliri işaret ederken, alternatif analizler bu rakamın önemli ölçüde daha düşük olabileceğini öne sürmektedir.

Günümüzde Türkiye’nin resmi olarak hesaplanan milli geliri yaklaşık 1.6 trilyon dolar civarındadır. Ancak, Ensay gibi kurumlar tarafından yapılan, enflasyon oranlarını daha hassas bir şekilde dikkate alan ve farklı metodolojiler kullanan çalışmalar, ekonominin gerçek büyüklüğünün bu rakamın altında olduğunu, hatta 900 milyar doların bile altında olabileceğini göstermektedir. Bu durum, yılın sadece yüzde 5’lik bir büyümesiyle bile, yaratılan ilave reel katma değerin parasal karşılığının 45 milyar doları aşmadığını ortaya koymaktadır. Bu artış, milyonlarca çalışanın, çiftçinin, sanayicinin ve hizmet sunucunun ortak çabalarının sonucudur ve ücret artışları, şirket kârlılıkları, turizm ve bankacılık sektöründeki gelişmelerin bir ürünüdür.

Ancak, bu finansal spekülasyonların ardında yatan temel soru şudur: Bir şirketin, sanayi grubunun veya bir ülkenin, üretiminde gerileme, kârlılığında azalma veya ekonomik faaliyetlerinde neredeyse durma noktasına gelme gibi ciddi sorunlar yaşarken, borsada olağanüstü bir değer yaratması nasıl mümkün olabilir? Bu durumun cevabı, finansal piyasaların ve gerçek ekonominin birbirinden bağımsız olmadığını, aralarındaki bağlantının zayıflaması durumunda spekülasyonun ve hatta manipülasyonun ortaya çıkabileceğini göstermektedir. Bu bağın bilinçli bir şekilde zayıflatılması, piyasa manipülasyonuna zemin hazırlayabilir.

Piyasa manipülasyonu, yatırımcıların sınırlı sayıda işlem gören hisseleri yoğun bir şekilde satın alarak fiyatları yukarı doğru itmesiyle ortaya çıkar. Bu durum, fonların portföy değerlerini ve açıklanan getirilerini artırır ve yatırımcıların 'sürü davranışını' (herding behavior) ve 'kazancı kaçırma korkusunu' (FOMO) tetikleyebilir. Yeni yatırımcılar, başkalarının kazançlarına odaklanarak piyasaya girer ve artan talep fiyatları daha da yükseltir. Bu durum, balonların oluşmasına ve erken girenlerin yüksek fiyatlardan satış yaparak zarar etmesine yol açabilir. Özetle, manipülasyon durumunda, gerçek bir değer üretilmez; sadece servet bir kişiden diğerine aktarılır.