İran, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile nükleer denetim görüşmelerine devam etme konusundaki retini, ABD'nin sürekli olarak sürdürdüğü tehditlere dayatarak açıkça ortaya koydu. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Behruz Kameli, Ajansa ile yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın özellikle nükleer tesislerin imha edilmesi yönündeki açık ve kamuya duyurulmuş açıklamalarının, denetim sürecinin güvenli bir şekilde yürütülmesini imkansız hale getirdiğini savundu. Bu hassas ortamda, UAEA müfettişlerinin tesislerdeki faaliyetlerinin, nükleer silahların yayılmasını teşvik edebilecek bir risk oluşturacağı değerlendirmesi yapılıyor.
Tahran yönetimi, nükleer denetimlerin yeniden başlatılması için gerekli koşulların tam olarak sağlanması gerektiğini vurgulayarak, sorunun çözümü için sabır beklediğini belirtti. Bu noktada, İran'ın yükümlülüklerini yerine getirme konusundaki istekliliği de açıkça ifade edildi: Şartlar uygun hale geldiğinde, güven denetimlerine ilişkin mevcut anlaşmaların yeniden devreye alınması ve tam olarak uygulanması hedefleniyor. Ancak, bu hedefe ulaşmanın önündeki en büyük engel, ABD'nin devam eden gerginlik ve tehditkar söylemi olarak görülüyor.
UAEA ise İran'ın nükleer tesisler ve materyallerle ilgili bilgi eksikliğinin, uluslararası nükleer silahların yayılmasını önleme çabaları açısından ciddi bir endişe kaynağı oluşturduğunu vurguladı. Ajans, bu durumun ivedilikle giderilmesi gerektiğinin altını çizerek, İran'a müfettişlerin ülkeye dönüşünü sağlayacak teknik ve kademeli adımlar konusunda taviz vermekten kaçınıyor. UAEA'nın, İran'ın nükleer programını yakından takip etmesi ve olası riskleri en aza indirmek için gerekli önlemleri alması gerektiği düşüncesi hakim.
Öte yandan, İran yönetimi, ABD'nin nükleer programına ilişkin bilgi sağlayanlara 20 milyon dolara kadar ödül teklif etmesinden duyduğu rahatsızlığı da UAEA'ya iletti. Bu durum, İran'ın, kendi nükleer programının gizliliğinin korunmasının ve ajans faaliyetlerinin güvenli bir şekilde yürütülmesinin önemine dikkat çektiğini gösteriyor. Raporda ayrıca, UAEA'nın İsfahan Yakıt Zenginleştirme Tesisi'ne duyduğu endişe ve bu tesiste denetimin henüz gerçekleşememesinin detayları yer alıyor. Saldırıların engellediği müfettiş erişimi ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun doğrulanmaması gibi konular, İran'ın nükleer programına yönelik şüphelerini pekiştirmekte.
