Avrupa Birliği'nin Türkiye'ye yönelik son değerlendirmesi, uzun süren tartışmaların ve beklentilerin bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor. ‘Monşer’ olarak adlandırılan bu raporlar, zaman zaman kritik bakış açıları sunsa da, tam olarak doğru bir resim çizmekte zorlanabilir. 2005 yılında imzalanan Müzakere Çerçeve Belgesi (MÇB), o dönemde Türkiye ile AB arasındaki karmaşık ilişkiyi anlamak için önemli bir doküman olsa da, günümüzdeki gerilimlerin kökenlerini de barındırıyordu.

Rapor, özellikle Türkiye’nin AB sürecindeki engelleri ve bu engellerin temel nedenlerini vurguluyor. Uzakdoğu ve Afrika stratejileriyle görevlendirilen bir analistin gözlemlediği gibi, AB’nin genişletme politikaları, Türkiye ile diğer ülkeler arasındaki serbest ticaret anlaşmaları arasında bir uyumsuzluk yaratmıştı. Türkiye’nin, AB’nin desteklediği benzer anlaşmalar yapamaması, ekonomik olarak önemli bir kayba yol açmıştı. Bu durum, MÇB’nin Türkiye’nin çıkarlarını korumayan, hatta etnik ayrılıkçılığı teşvik edici maddeler içermesine neden olmuştu. Rapor, Türkiye’nin tam üyelik sürecinde ‘çipalanma’ (anchor) stratejisine yönelmesi gerektiğini öngörüyordu, yani AB’ye bağımlılığını sürdürmesi gerekiyordu.

Raporun hazırlık aşamasında, NATO’da birlikte çalıştıkları müsteşar yardımcısı ile görüşen bir yetkilinin anlattıkları, raporun içeriğiyle örtüşüyordu. Bu durum, raporun sadece AB’nin çıkarlarını değil, aynı zamanda Türkiye’nin de endişelerini yansıttığını gösteriyordu. Ancak, bu konunun, görev alanına girmemesi nedeniyle uzak durulması gerektiği kararı alındı. Raporu hazırlayan sınıf arkadaşımızın müsteşara, MÇB’nin Türkiye’nin geleceği için riskli olduğunu ve imzalanması halinde Türkiye-AB ilişkilerinin açmaza girebileceğini ifade etmesi, konunun önemini bir kez daha ortaya koydu.