Beykoz’un Torun Sokak’ında, yılarca süren bir mücadele ve hukuki süreç sonunda, 50 yıldır aynı evde yaşayan bir mahallenin kaderi değişti. 1970’li yıllarda fabrika yatırımlarının yoğun olduğu bölgeye yerleşen, kendi emeğiyle evlerini inşa eden yaklaşık 11 binadaki 50 aile, şimdi evlerini kayma tehlikesiyle karşı karşıya. Bu olay, uzun yıllardır süren bir mülkiyet ihtilafının sonuçlarını gözler önüne seriyor.
Olayın merkezinde, 1976 yılından beri aynı bölgede oturan vatandaşların yaşadığı acı gerçekler yatıyor. Birbirine sıkı sıkıya bağlı bir topluluk olarak, tüm birikimlerini bu evlere yatırmışlar. Ancak 2018 yılında imar barışından yararlanmak için başvuru yapmalarının ardından, üzerinde oturdukları arazinin Osmanlı döneminden kalma tapu kayıtlarına dayandığı ortaya çıkmış. Bu durum, arazinin farklı bir aile adına tescil edilmesine neden olmuş. Geçmişte belediye mülkiyetinde olan bu arazinin, mirasçı aile tarafından 1980 yılında açılan davayla hak kazandığı, daha sonra 2009 yılında yeniden yargıya taşınarak 2018’de kesinleştiği öğrenildi.
Mahalle sakinleri, bu süreçte yaşadıkları adaletsizliğe ve mağduriyete isyan ediyor. 40 yıldır aynı evde yaşadıklarını iddia eden bir vatandaş, “40 senedir biz buraya ev yaparken, alırken neredelerdi de şimdi geldiler, bu yerlerin sahibi oldular?” diyerek tepkisini dile getiriyor. Eşini kaybetmiş ve dört yetimini bu evde büyütmüş olan bir mahalleli ise, gidecek hiçbir yerlerinin kalmadığını vurgulayarak umutsuzluğunu ifade ediyor. Arazinin el değiştirmesi, Yapı Kayıt Belgesi almak için 2018’de başlanan imar barışı sürecinde de öğrenilmişti.
Bu durum, sadece Beykoz’da değil, Türkiye genelinde, özellikle büyükşehirlerde dededen kalma veya Osmanlı dönemine dayanan araziler üzerinde mülkiyet tartışmalarını yeniden alevlendiriyor. Mahalle sakinlerinin, arazinin el değiştirmesiyle ilgili yaşadıkları sıkıntıyı gidermek için yerel mahkemelerin ardından Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunmaları, benzer sorunlar yaşayan diğer vatandaşlar için de bir dönüm noktası olabilir. Uzmanlar, hak iddia eden mirasçıların ve fiilen bu arazilerde ikamet eden vatandaşların izlemesi gereken hukuki adımları net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu adımlar, tapu kayıtlarının sorgulanması, soybağının belgelenmesi ve tapu iptali/tescil davası açılması gibi süreçleri içeriyor.
Hukuki Süreçte İzlenecek Yollar:
- Tapu Kaydı Sorgulama: Devlet Arşivleri ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’nde, Osmanlı dönemine ait tapu senedi (temessük veya tapu kaydı) bulunanlar başvurabilir. Kadastro Paftası çakıştırma işlemi, güncel kadastro haritalarıyla eşleştirilerek yapılmalıdır.
- Hak Sahibi Mirasçıların İzlemesi Gerekenler: Mirasçı olduğunu iddia eden kişiler, sulh hukuk mahkemesinden veya noterden mirasçılık belgesi alarak soyağacını Osmanlı dönemindeki tapu sahibine kadar resmi kayıtlarla kesintisiz belgelemelidir.
- Tapu İptali ve Tescil Davası: Arşiv kayıtları ve soybağı doğrulandıktan sonra, Hazine veya yerel yönetimler üzerine tescil edilmiş görünen arazilerin iadesi için Asliye Hukuk Mahkemesi’nde