Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun temel taşlarından olan Mustafa Kemal Atatürk ve İzzet Halis İnönü, Milli Mücadele döneminde başlayan ve kader birliğine dönüşen yakın dostlukları, Cumhuriyet’in ilk yıllarında da kesintiye uğratılmayan bir işbirliği örneği olmuştur. Bu iki büyük liderin, sadece askeri stratejilerle değil, aynı zamanda kişisel ve samimi ilişkileriyle de tarihin sayfalarına altın harflerle yazılması sağlanmıştır.
1916’da Çanakkale’deki muzaffer başarısı, genç general Mustafa Kemal’in, daha sonraki askeri ve siyasi kariyerinde önemli bir dönüm noktası olmuş, 35 yaşındayken Diyarbakır Silvan’da kolordu komutanlığına atanmasını sağlamıştır. Bu görevde, 2. Ordu Komutanlığı’nın kurmay başkanı Albay İsmet Bey ile başlayan, yaklaşık iki yıl süren askeri işbirliği, Mustafa Kemal’in Albay İsmet Bey’e olan güvenini ve takdirini pekiştirmiş, ileride ona önemli görevler vermekte tereddüt etmeyeceği ilk sinyali vermiştir. Bu dönemde, Mustafa Kemal’in Albay İsmet Bey’e verdiği sicilde, ordudaki ve memleketin geleceği için büyük hizmetler beklendiği vurgulanarak, Albay İsmet Bey’in yeteneklerine olan inancı ve ona olan desteği açıkça ortaya koyulmuştur.
Milli Mücadele’nin ardından, 23 Nisan 1920’de Gazi Meclis’in açılmasıyla Mustafa Kemal, Albay İsmet Bey’i Genelkurmay Başkanlığına aday göstermiş ve meclis tarafından seçmiştir. Daha sonra Batı Cephesi Komutanlığı’na İnönü’yü getirerek, iki lider arasındaki işbirliğini daha da güçlendirmiştir. İnönü, Lozan Barış Konferansı için delegeler kurulu başkanlığı görevini üstlenmiş, 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Türkiye’nin ilk başbakanı olarak atanmıştır. Bu görevde, 14 yıl 8 ay 13 gün boyunca Cumhurbaşkanı Atatürk ile uyumlu bir çalışma düzeni içinde faaliyet göstermiş, Türkiye’nin siyasi ve ekonomik gelişimine önemli katkılar sağlamıştır.
