İstanbul’un kalbi Taksim, yıllardır farklı dönemlerde çeşitli kısıtlamalarla karşılaşmış bir meydandır. 1977’deki Kanlı 1 Mayıs’tan, 2013’teki Gezi Parkı direnişine, 2025’te Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasıyla yeniden başlayan protestolara kadar, meydanın kamusal alan statüsü sürekli olarak sorgulanmış ve idari kararlarla sınırlandırılmıştır. Meydanda, belirli zamanlarda erişimin engellenmesi, temel bir hak olan toplanma özgürlüğünü kısıtlamaktadır.
Meydana erişimin engellenmesinin ardındaki süreç, geçmişte yaşanan siyasi ve toplumsal olaylarla iç içedir. 1 Mayıs kutlamaları, işçi hareketinin önemli bir platformu olmasına rağmen, yıllarca yasaklanarak meydanın işçi sendikalarının kullanımını engellemiştir. 2013’te yaşanan Gezi Parkı direnişi ise, meydanı toplumsal taleplerin ve protestoların merkezi haline getirmiş, ancak bu durum, erişim kısıtlamalarının da artmasına neden olmuştur. Bu kısıtlamalar, sadece 1 Mayıs ve Gezi eylemlerinin yıl dönümlerinde değil, farklı toplumsal taleplerin dile getirildiği çeşitli etkinliklerde de uygulanmıştır.
Anayasa Mahkemesi’nin sendikaların 1 Mayıs kutlaması hakkının engellenmesine ilişkin verdiği kararlar, bu durumun yasal zeminde de tartışılmaya açık olduğunu göstermektedir. Mahkeme, idarenin gerçek bir tehlike oluşturmadığı gerekçesiyle kısıtlamaları kaldırmadığına hükmetmiş, bu da kamusal alanın kullanımının idari iradeye göre şekillendiğini ortaya koymuştur. Ancak, bu kararların uygulanması ve meydanın erişilebilirliğinin sağlanması konusunda bir başarı sağlanamamıştır.
Taksim’deki durum, benzer sorunların farklı bölgelerde de yaşandığına işaret etmektedir. İstanbul Adliyesi’nin önündeki Çağlayan Meydanı’nda uygulanan uzun süreli bariyerler, Taksim’deki kısıtlamaların bir benzerini oluşturmuştur. Bu durum, kamusal alanların kullanımı ve temel hakların korunması konusunda önemli bir tartışma başlatmıştır. Bu tür kısıtlamaların, kamusal alanın işlevselliğini ve toplumsal katılımı olumsuz etkilediği vurgulanmaktadır.”}p>p>p>p>