İstanbul’da düzenlenen TRT World Forum’un kapanış töreninde konuşan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, günümüzün bilgi çağındaki en büyük riskini algoritmik sistemlerin yarattığı olumsuz etkilerde gördüğünü vurguladı. Duran, bu sistemlerin, içerik üretiminin ve dağıtımının kontrolünü elinde bulunduran sınırlı sayıda teknoloji devlerinin, insanların düşünce biçimlerini manipüle etme potansiyeline sahip olduğunu sert bir dille ifade etti. ‘Bir avuç şirket,’ dedi Duran, ‘insanların neyi gördüğünü, neyi görmezden geldiğini, hatta hangi bilgilere erişimlerinin olduğunu belirleyerek, dolaylı olarak onların dünya algısını şekillendirmektedir.’
Duran, geleneksel gazetecilik anlayışının, doğruluğu ve güvenilirliği sağlamak amacıyla uzun ve titiz bir süreç izlediğini hatırlatarak, bu sürecin günümüzde giderek önemini kaybettiğini belirtti. ‘Eskiden,’ diye ekledi, ‘bir haberin yayınlanması, yıllarca süren araştırmalar, sayısız röportaj, uzman görüşleri ve detaylı doğrulama süreçlerinden geçiyordu. Bu süreç, haberin doğruluğunu ve halkın bilgiye erişimini güvence altına alıyordu. Ancak algoritmalar devreye girdiğinde, bu süreç ortadan kalkar ve provokatif, yanlış veya manipülatif içerikler, saniyeler içinde milyonlarca kişiye ulaşabilir.’ Bu durumun, kamuoyunun doğru bilgiye ulaşma hakkını ciddi şekilde tehdit ettiğini vurguladı.
Duran, gazeteciliğin sadece maddi destekle değil, aynı zamanda bağımsızlığa da ihtiyaç duyduğunu vurguladı. ‘Gazetecilerin,’ dedi, ‘ödüllerini ve kariyerlerini, doğru ve tarafsız bilgi sunarak toplumun yararına olacak şekilde değerlendirmeleri gerekiyor. Ancak bu, maddi zorluklarla mücadele edebilecekleri, güçlü etik değerlere sahip ve özgürce çalışabilecekleri bir ortamda mümkün olabilir. Özellikle savaş bölgelerinde görev yapan veya arka planda çalışan gazeteciler, bu zorlu koşullarda bağımsızlıklarını koruyabilmek için ciddi maddi desteklere ihtiyaç duyuyorlar.’ Ayrıca, bu desteklerin sadece bireysel gazetecilere değil, tüm medya kurumlarına sağlanması gerektiğini de ekledi.
Son olarak, Duran, algoritmik çağın geleceğimizi ciddi şekilde endişelendirdiğini belirterek, ‘Kolektif hafıza,’ dedi, ‘her ulusun kendi geçmişi, değerleri ve diliyle özdeşleşmiş, nesilden nesile aktarılan birikimdir. Ancak algoritmalar, bu kolektif hafızayı manipüle edebilir, yanlış veya eksik bilgiler sunabilir ve genç nesillerin kendi tarihlerini ve kültürlerini doğru bir şekilde öğrenmelerini engelleyebilir. Bu nedenle, algoritmik sistemlerin kontrolünü sağlamalı ve kültürel mirasımızın korunmasını garanti altına almalıyız.’
