Rusya’nın tıp dünyasında ün salmış kefirin kökeni, uzun yıllardır merak konusu olmuştu. Şimdiye kadar Rusların ‘uluslararası şifa kaynağı’ olarak sunduğu bu içeceğin hikayesi, beklenmedik bir dönüşüm geçiriyor. Tarihin tozlu sayfalarında saklı kalan gerçek, Kafkasya’nın derinliklerinde, Karaçay Türklerinin yüzyıllarca koruduğu bir sırrın, şantaj ve diplomatik oyunlarla Rusya’ya geçtiği ortaya çıkıyor.
Karaçay halkı, ‘kutlu maya’ adını verdikleri kefir tanelerini nesilden nesile aktardılar. Bu tanelerin sırrını, dış dünyaya açmamak için titizlikle korudular. Ancak 20. yüzyılın başlarında, Rus Tabipler Birliği, kefir mayasının tüberküloz gibi birçok hastalığa karşı etkili olduğuna dair raporları dikkate alarak Moskova’dan bir operasyon başlattı. Bu operasyonun adı, o günden sonra ‘Kafkas Krizi’ olarak anılacaktı.
Operasyonun merkezinde, genç ve yetenekli bir Rus doktor olan İrina Saharova vardı. İrina, Kafkasya’daki bu mucizevi içeceğe ulaşmak için Karaçay Beyi Beka Mirza Bayçorov’un huzuruna gitti. Ancak Bey, mayayı vermeyi reddetti. İrina’nın geri çekilmekte tereddüt etmesi üzerine, Bayçorov’un adamları onu kaçırarak büyük bir diplomatik kriz yarattı. Bu kriz, Çarlık yönetimi için ciddi bir sorun teşkil ediyordu.
Olayın çözümü, beklenmedik bir şekilde 10 libre canlı kefir mayası talebiyle geldi. İrina, Rus heyetine altın veya toprak gibi değerli bir karşılık sunmak yerine, bu özel mayanın teslim edilmesini talep etti. Bayçorov, zorunlu olarak bu talebi kabul etti ve Rus heyeti, mayayı başarıyla ele geçirerek Moskova’ya döndü. Bu olaydan sonra Ruslar, kefir üretimini seri hale getirerek tüm dünyaya tanıttılar ve bu içecek, kısa sürede dünya çapında popüler hale geldi. Asırlar boyunca Korunan, Kafkas Türklerinin mirası, Rusların şantajıyla onların eline geçmişti.”} attı: {