İstanbul Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen TRT World Forum 2026'da konuşan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, mevcut uluslararası sistemin derin bir dönüşüm geçirdiğini ve bu değişimin Türkiye’nin dış politika stratejilerini nasıl şekillendireceğini değerlendirdi. Duran, küresel arenadaki güç dengelerinin karmaşık bir şekilde yeniden şekillendiğini, geleneksel kurumların etkinliğinin azaldığını ve yeni aktörlerin yükselişine tanık olduğumuzu vurguladı. Uluslararası sistemin, yapısal bir kriz yaşadığına ve bu krizin, daha önce belirlenmiş kuralların artık geçerliliğini yitirdiğini gösterdiğini ifade etti.
Uluslararası sistemin bu kritik noktasında, güç merkezlerinin çeşitlendiğini, ortak sorumluluk anlayışının ise giderek zayıfladığını belirten Duran, “Merkezsizleşen bir dünyada, insanlığın ortak kaderini etkileyen kararların sayısı arttıkça, bu kararların sorumluluğunu üst alma iradesi aynı oranda azalmaktadır. Barışın alanı daralırken, çatışma potansiyeli yükselmekte, vekalet savaşları ve teknolojinin askeri amaçlarla kullanımı gibi konular ön plana çıkmaktadır. Bu durum, uluslararası kurumların işlevselliğini de ciddi şekilde sorgulanabilir hale getirmektedir. İklim değişikliği, göç, salgın hastalıklar ve gıda güvenliği gibi küresel sorunlar, ulusların dayanışmasını gerektirirken, bu dayanışma anlayışının zayıflaması, insanlığın karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biridir. Tehditler küreselleşirken, çözüm arayışları ise millileşmekte, yani her ulusun kendi çıkarlarını ön planda tutarak çözümler üretmeye çalışmaktadır,” şeklinde konuştu.
Duran, Gazze’deki son olayları da bu durumun en çarpıcı örneği olarak göstererek, uluslararası sistemin, krizleri önlemede ve barışı korumada yetersiz kaldığını vurguladı. “Dünyanın gözü önünde yaşanan bu soykırım, uluslararası toplumun sorumluluklarını yerine getirme başarısızlığını açıkça ortaya koymaktadır. Mevcut uluslararası düzenin, ‘krizleri önleme’ ve ‘barışı koruma’ gibi temel hedeflerinden saparak, sorunları daha da derinleştirdiğini görüyoruz. Bu durum, uluslararası ilişkilerde yeni bir dönemin başladığını ve bu dönemin, daha dengeli, daha adil ve daha kapsayıcı bir uluslararası düzenin inşasına odaklanması gerektiğini işaret etmektedir. Yeni bir barışın kurucuları, savaşın galipleri değil, dayanışma ve işbirliği anlayışına dayanan bir dünya inşa etmeye çalışanlardır,” dedi.
Daha dengeli bir güç dağılımı, kapsayıcı bir temsiliyet ve ortak sorumluluk ilkelerine dayanan yeni bir uluslararası düzenin inşasının hayati önem taşıdığını belirten Duran, “Bugün, dünyanın farklı aktörleri, uzun süredir ertelenen reform ihtiyacının artık ertelenemeyeceğini kabul etmektedir. Cumhurbaşkanımızın bu konuda yürüttüğü çalışmalar, aynı zamanda bu yeni düzenin temelini oluşturacak vizyonu da ortaya koymaktadır. ‘Gelin bu dünyayı birlikte kuralım’ çağrısı, uluslararası toplumun, ortak hedeflere ulaşmak için işbirliği yapmasının önemini vurgulamaktadır. Diplomasinin güçlendirilmesi ve uluslararası kurumsal zeminlerin iyileştirilmesi, bu yeni düzenin inşasında kritik bir rol oynamaktadır. Türkiye, bu süreçte aktif rol alarak, uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasına katkıda bulunmaya devam edecektir,” diye ekledi.
