Türkiye ekonomisinde karşılıksız çeklerin yükselişi, işletmeler arasında ciddi endişelere yol açıyor. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi’nin verilerine göre, 2026 yılının ilk dokuz ayında karşılıksız çek tutarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 50 artarak 270 milyar lirayı aştı. Bu durum, reel sektördeki finansman sıkışıklığı, uzayan tahsilat süreçleri ve ödeme riskleri gibi sorunların derinleşmesine neden oluyor.
İş dünyasının temsilcileri, mevcut çek sisteminin güvenilirliğini sorguluyor ve çözüm önerileri sunuyor. Ayakkabı Yan Sanayicileri Derneği (AYSAD) Yönetim Kurulu Başkanı Sait Salıcı ve Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder, ödeme güvenliğinin artırılması gerektiğinin altını çizerek, şirketlerin finansal istikrarı için acil adımlar atılması gerektiğini vurguladı. Özellikle ödeme vadelerinin şirketlerin üzerindeki yükü artırdığını ve sektörler için ciddi bir risk oluşturduğunu belirttiler.
Mevcut durumda, bankaların karşılıksız çekler için ödediği tutarlar, ticari işlemlerin büyüklüğüne oranla yetersiz bulunuyor. Bir milyonluk, 10 milyonluk tek yaprak bir çekte bankaya ödenebilen tutar yaklaşık 16 bin lira seviyesinde. Bu durum, şirketlerin ödeme riskini azaltmak için daha güçlü bir güvenceye ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Uzmanlar, yeni bir çek sistemine geçilmesi, dijital çözümlerin uygulanması ve ödeme vadelerinin kısaltılması gibi önlemlerin alınmasını öneriyor.
Ekonomideki genel daralmanın, özellikle perakende ve tüketici sektörlerinde hissedilmeye başladığını belirten ZÜCDER Başkanı Burak Önder, alışverişlerdeki yavaşlama ve tahsilat sürelerindeki uzama nedeniyle risklerin arttığını ifade etti. Çek sistemindeki güvence mekanizmasının güçlendirilmesi, ticari ilişkilerde güven sorununu ortadan kaldırmanın en önemli yolu olarak değerlendiriliyor. Çek Kanunu’nda hızlı bir düzenleme yapılması ve güvenli çek sistemine geçilmesi, iş dünyasının güvenini yeniden kazanması için kritik bir adım olacaktır. Ayrıca, çeklerin tahsilatında yaşanan sorunların sanayici ve tedarikçiler üzerindeki baskıyı artırması, bu konudaki aciliyetin altını çiziyor.”}”çalışmaların devam ettiği ve yeni düzenlemelerle bu alandaki risklerin azaltılması gerektiği vurgulandı.”}”
