Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda piyasalarının dinamiklerini gözler önüne seren ekim ayı Gıda Fiyat Endeksi’ni yayımladı. Dünya genelinde gıda fiyatları yıllık bazda %5,9 oranında yükselirken, Türkiye’nin gıda enflasyon rakamları, bu genel eğilime karşı çarpıcı bir tezat oluşturdu. Aylık %3,5 ve yıllık %27,73’lük artışla Türkiye’nin gıda enflasyonu, küresel ortalamadan belirgin şekilde uzakta kaldı.
FAO’nun Tahıl Fiyat Endeksi’nde ekim ayında bir önceki aya göre %4,5’lik bir düşüş gözlemlenirken, yıllık bazda %12,6’lık bir artış yaşandı. Bu durum, küresel talebin azalması ve Arjantin’deki olumlu hasat beklentileriyle desteklenen buğday fiyatlarındaki dalgalanmaları yansıtıyor. Ancak, Karadeniz ihracat koridoru üzerindeki kısıtlamalar ve devam eden lojistik zorlukları, bu düşüşü sınırlı tuttu. Mısır, arpa ve sorgum gibi diğer tahıl türlerinde de arz beklentileri doğrultusunda inişler çıkışlar yaşanırken, pirincin hasat gecikmeleri ve iklim koşulları nedeniyle fiyatları yükseldi.
Bitkisel yağ piyasaları ise karmaşık bir tablo çizdi. FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi’nde aylık %0,3’lük bir artış kaydedilirken, yıllık %17,6’lık bir yükseliş gözlendi. Soya yağı, biyoyakıt talebinin artmasıyla rekor seviyelere ulaşırken, ayçiçek yağı ve kolza yağı da lojistik problemler nedeniyle değer kazandı. Ancak, Avrupa Birliği’ndeki talebin düşmesiyle kolza yağı fiyatları geriledi. Bu durum, farklı bölgelerdeki tüketim alışkanlıklarının ve üretimin dengesizliklerinin etkilerini gösteriyor.
Protein grubu içinde ise düşüş eğilimi hakimdi. FAO Et Fiyat Endeksi aylık %1,2 oranında düştü. Avrupa Birliği’ndeki aşırı arz, domuz eti fiyatlarını baskı altına alırken, koyun ve sığır eti fiyatları da rekabetin artmasıyla geriledi. Kümes hayvanı eti fiyatları ise bölgesel kısıtlamalara rağmen istikrarını korudu. Süt ürünlerinde ise tereyağı ve peynirdeki aşırı arzın etkisiyle fiyatlar düşüş gösterdi. Ancak, ekim ayında şeker fiyatlarındaki tarihi artış, tüm endeksleri yukarı çekerek en çok dikkat çeken unsur haline geldi. Şeker fiyatları, küresel arzda yaşanan aksaklıklar nedeniyle zirveye ulaştı ve bu durum, küresel gıda piyasaları için önemli bir risk oluşturuyor.
