Türkiye’nin yönetimsel tercihleri, küresel ekonomik dengelerde yaşanan değişimleri yansıtarak, Batı’nın geleneksel demokrasi standartlarına sahip olmadığı ülkelerin yükselişine tanık olmamızı sağlıyor. Özellikle Avrupa Birliği ile köprüler kurma çabası, dış turizm akışlarını alternatif destinasyonlara kaydırarak, Vietnam, Fas ve Özbekistan gibi ülkelerin önemini artırmıştır. Bu ülkelerin siyasi yapıları, otoriter rejimlerle ve monarşik yönetimlerle şekillenmiş olup, uluslararası sermayenin gözüne girerek, sömürgecilik sonrası dönemde yeni hegemonik güçlerin ortaya çıkışına işaret etmektedir.
Bu üç ülke, ekonomik olarak ‘gelişmekte olan’ olarak tanımlanmakla birlikte, bu tanımın ardında yatan gerçek, uluslararası finansal desteklere bağımlılık ve yerel kaynakların sömürülmesidir. Bu ülkelerde, sömürülen işgücü ve doğal kaynaklar, uluslararası sermayenin çıkarları doğrultusunda kullanılarak, yerel halkın refahı göz ardı edilmektedir. Örneğin, Vietnam’da toprak devleti anlayışı, ulusal kaynakların yabancı yatırımcılara peşkeş çekilmesine yol açarken, Fas ve Özbekistan’da da tarım arazileri ve tarihi eserler, yabancı şirketlerin iştahasıyla değer kazanmaktadır. Bu durum, yerel halkın ekonomik haklarının gasp edilmesi ve kültürel mirasının korunmasından uzaklaşılması anlamına gelmektedir.
Bu durumun altında yatan temel sorun, Türkiye’nin yönetimsel tercihleri ve sivil toplum örgütlerinin, hak arama mekanizmalarının etkinliğinin yetersizliği, siyasi partilerin ve demokratik kurumların zayıflığıdır. Bu ülkelerde, ‘gelişme’ kavramı, uluslararası finansın çıkarları doğrultusunda bir araç olarak kullanılarak, halkın refahı ve ekonomik hakları sömürülmektedir. Halkın anayasal güvenceden yoksun olması, uluslararası sermayenin yatırım yapabileceği bir ortamın oluşmasına katkıda bulunmaktadır. Özellikle, uluslararası sermayenin ahlaksız tekliflerinin yolsuzlukları artırması ve yönetimi sert tedbirler almaya yöneltmesi, bu ülkelerin yönetimsel sorunlarını daha da derinleştirmektedir.
Sonuç olarak, Türkiye’nin bu ülkelerle kurduğu ilişki, sivil toplumun ve demokratik kurumların zayıflığı, uluslararası finansın etkisi ve sömürgecilik sonrası dönemde yerleşik demokrasilere sahip olmayan ülkelerin yükselişi gibi bir dizi sorunu beraberinde getirmektedir. Bu ülkeler, uluslararası sermayenin gözde yatırım alanları olarak konumlanmakla birlikte, halkın refahı ve ekonomik hakları göz ardı edilmektedir. Bu durum, Türkiye’nin geleceği açısından ciddi riskler oluşturmakta olup, ulusal çıkarların korunması ve demokratik değerlerin güçlendirilmesi için daha dikkatli ve stratejik bir yaklaşım sergilenmesi gerekmektedir.
