Türkiye’nin önde gelen sanatçıları arasında yer alan Canan Tolon, Londra’daki bir sergi için hazırladığı heykel enstalasyonlarını Bulgaristan güzergahı üzerinden nakletmek üzere yola çıkmıştı. Ancak, eserlerin gümrük kontrolünde yaşanan olay, sanat dünyasında büyük bir yankı uyandırdı. Sanatçı, eserlerinin X-ray taramasında içlerinin görülmemesi nedeniyle ‘şüpheli’ olarak değerlendirildiğini ve balyozla tahrip edildiğini sosyal medya aracılığıyla duyurdu.
Olayın ardından sanatçı Tolon, durumu T24’e aktardığına göre, süreci anlamlandırmakta zorluk çekti. Bulgaristan üzerinden Londra’ya seyahat eden enstalasyonun üç parçası hedef alındığını ve bu durumun, eserlerin özgünlüğünü ve değerini ciddi şekilde etkilediğini ifade etti. Galeri tarafından gönderilen fotoğraflarda, kapıda yer alan ‘T.C.’ yazısının, olayın Türkiye-Bulgaristan sınırında gerçekleşmiş olabileceğine işaret ettiğini belirtti. Eserlerin taşınmasıyla ilgili detayların, taşıma şirketi ve sigorta koşulları konusunda yeterli bilgiye sahip olmaması, yaşanan karmaşaya katkıda bulunmuş gibi görünüyor.
Olayın ardından sanatçı, eserlerin hasar görmediği ancak metal iskeletlerinin korunması talebine rağmen, prosedür gerekçesiyle metal armatürlerin de el konulduğunu aktardı. Kırılan parçaların, yıllardır saklanmış ve özel olarak seçilmiş buluntu nesnelerden oluştuğunu belirterek, galerinin yeniden üretme teklifini reddetti. Tolon, yetersiz bilgi ve belirsizlikler nedeniyle kimseyi suçlamamakla birlikte, bu tür olayların sanat eserlerinin taşınması ve sigortalanması konusundaki sorumlulukları ve riskleri yeniden gündeme getirdiğini vurguladı.
Bu durum, kültürel mirası koruma mekanizmalarının ve güvenlik protokollerinin etkinliği konusunda ciddi soruları beraberinde getiriyor. Olay, sanat eserlerinin uluslararası taşınması sürecindeki karmaşıklıkları ve potansiyel riskleri gözler önüne seriyor. Sanatçı Tolon’un yaşadığı deneyim, benzer durumlarla karşılaşan diğer sanatçılar için bir uyarı niteliğinde olabilir ve bu alandaki standartların ve uygulamaların yeniden değerlendirilmesine zemin hazırlayabilir.
