Cumhuriyet’in kalbinden yayılan ‘Cumhuriyet Kitap’ dergisinin 1900. sayısı, Türkiye’nin kültürel ve entelektüel zenginliğinin bir kutlaması niteliğinde. Bu özel sayıda, çağın en parlak aydınlarından Öner Yağcı’nın kaleminden Bozkurt Güvenç ve Jose Semprún’ın hayatları ve düşünceleri ışık huzmesi gibi okunuyor. Dergi, okuyucularına hem geçmişten dersler almayı hem de geleceğe yönelik umutları beslemeyi amaçlıyor.
Derginin kapakları, ilk olarak 1926’da doğmuş, Laik Cumhuriyetin ilk kuşağından Mustafa Kemal Atatürk’ün milliyetçi mirasını korumaya çalışan Bozkurt Güvenç’in portresiyle açılıyor. Güvenç, 1950’lerden itibaren kültür, eğitim, felsefe ve laiklik gibi temel değerlerle ilgili yapıtlarıyla, toplumun sorunlarına çözüm üretme çabası içinde yaşamış, Hacettepe Üniversitesi’nde insanbilim bölümünün kurucusu olarak toplumbilime ışık tutmuş bir isim olarak anılıyor. Güvenç’in ‘Biz kimiz? Türkiye nereye gidiyor?’ sorusunu sorması, Cumhuriyet’in geleceği üzerine düşündüğünü ve bu sorulara cevap aradığını gösteriyor. “Türkiye çağdışı Tanzimat deneyimi yaşıyor” şeklindeki son yazısı, günümüz Türkiye’nin karşı karşıya olduğu sorunlara dikkat çekiyor ve dönemin karmaşıklığını gözler önüne seriyor.
Diğer kapakta ise, 1923’te doğmuş, İspanyol entelektüel Jose Semprún’ın hayatı ve mirası yer alıyor. Semprún, 1943’te Gestapo tarafından tutsak edildiği Buchenwald kampı deneyimi, onun eserlerinin temelini oluşturmuş. Tarihi ve yaşanmışlıkları sorgulayan, düşündüren anlatılarıyla, okuyucularına tarih dersi verirken, insanlığın acılarını ve zorluklarını da gözler önüne seriyor. İspanya’da Franco sonrası dönemde kültür bakanlığı görevini üstlenmesi, onun ideolojik ve kültürel çabalarının bir göstergesi. ‘Benim, sırasıyla politikaya sonra da edebiyata ilgi duymam, nesnel bir tarihsel etkene bağlı’ sözleriyle, onun geçmişe ve geleceğe yönelik vizyonunu ortaya koyuyor. Onun Avrupa insanı düşüncesi, ulus-devlet mirasını reddetmeden yeni bir ‘model’ inşa etme tartışmasını başlatıyor ve okuyuculara farklı bir bakış açısı sunuyor.
‘Cumhuriyet Kitap’ dergisi, Öner Yağcı ve Ertuğrul Özüaydın gibi isimlerle bu anlamlı yayına katkıda bulunuyor. Yağcı, Kemal Özer’in hayatını ve eserlerini anarak, Cumhuriyet’in değerlerini canlı tutma çabasını vurgularken, Özüaydın ise Ahmet Pekel’in Türkçeyle Dile Gelen ve Dil Derneği’ndeki çalışmalarını hatırlatarak, dilin önemine dikkat çekiyor. Bu sayının, Türkiye’nin düşünce dünyasına önemli bir katkı sunması ve Cumhuriyet’in değerlerini gelecek nesillere aktarması dileğiyle.
