TDT’nin zirve toplantılarında ortaya çıkan tartışmalı teklifler, uluslararası arenada dikkatleri üzerine çekti. Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev’in Rusya’yı TDT’ye dahil etme çağrısı, Kremlin’den gelen ilk tepkilerle birlikte, Türk dünyası içinde farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden oldu. Ancak, TDT Kurucu Genel Sekreteri emekli büyükelçi Halil Akıncı, bu teklifin ardındaki mantığı ve organizasyonun geleceği hakkında önemli analizler yaptı.

Akıncı, Tokayev’in açıklamalarının beklenmedik ve önceden tartışılmamış olduğunu vurgulayarak, “Bu tür önerilerin, bir devlet adamının aklına sonradan gelmesi, gerçekçi olmayan ve anlamsız yaklaşımların tehlikelerini gözler önüne seriyor. TDT’nin temel prensipleri, akrabalık ve dil esasına dayanıyor ve sınırlı sayıda üye barındırması hedefleniyor. Rusya’yı dahil etmek, bu prensiplere aykırı bir durum yaratacaktır” şeklinde konuştu. Öte yandan, Rusya’nın tarihsel bağları ve Türk halklarının farklı coğrafyalardaki varlığına dikkat çekerek, “Rusya’da Türk toplulukların bulunması, bu ülkeyle daha yakın ilişkiler kurmanın doğal bir yolu olabilir. Ancak, TDT’nin yapısı ve hedefleri doğrultusunda, bu yaklaşım uygun değildir.” ifadelerini kullandı.

Akıncı, Kazakistan örneğini de değerlendirerek, ülkenin coğrafi ve tarihi koşullarını ve Rusya ile olan ilişkilerini vurguladı. “Kazakistan’ın Rusya ile olan ilişkileri, geçmişteki olaylardan ve mevcut işbirliğinden kaynaklanan özel bir durumdur. Rusya’nın TDT’ye dahil edilmesi, bu ilişkilere zarar verebilir ve yanlış bir algı yaratabilir. TDT’nin amacı, Türk dünyası arasındaki işbirliğini güçlendirmek ve ortak değerleri korumaktır. Bu hedefe ulaşmak için, daha gerçekçi ve sürdürülebilir stratejiler geliştirmek gerekmektedir.” dedi. Ayrıca, Bulgaristan, Yunanistan, Makedonya, Gürcistan, İran, Irak, Suriye, Lübnan gibi farklı ülkelerdeki Türk azınlıklarının varlığına da işaret ederek, “TDT’nin kapsamını, tüm bu ülkeleri de içine alacak şekilde genişletmek, organizasyonun hedeflerine ulaşmasını engelleyecektir.” şeklinde konuştu.

Son olarak, Akıncı, TDT’nin Azerbaycan ile olan ilişkilerine ve organizasyon içindeki potansiyel sorunlara da değindi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in Ankara’ya gelmemesi gibi gelişmelerin, TDT’nin içinde bir çatırdama olup olmadığını sorulduğunda, Akıncı “TDT bu süreçlerde yara alır ama sivrisinek ısırığı da bir yaradır. Azerbaycan’la yaşananlar, Azerbaycan ve Türkiye’de tek bir halk olduğunu gösterdi. Trol paylaşımlarını dışarıda bıraktığımızda, bu sürtüşme çok işe yaradı. Herkesin fikri ortaya çıktı. Türkiye’de Azerbaycan’ı, Azerbaycan’da Türkiye’yi haklı bulanlar oldu. Fakat çoğunluk, ‘Bu işi fazla uzatmayalım’ noktasındaydı. İki ülke arasında haftada 129 uçak seferi yapılıyor. Bu kadar etkileşim varken bağlar kopmaz” diye konuştu. TDT’nin, işbirliği konusunda 64 komite aracılığıyla halk ve devlet katmanları arasında etkileşimi artırmaya yönelik çalışmalarına devam edeceğini ve Türk dünyasının ortak çıkarlarını koruma misyonunu sürdüreceğini vurguladı.