Hayatın karmaşıklığına rağmen, bazen basit görünen bir görevi bile, aşırı iyimserlikle değerlendirerek, beklenmedik zaman kaybına uğramışızdır. ‘Bu işi en fazla iki saatte halledeceğim’ diyerek yola çıkıp, günler, hatta haftalar sonra bile işin yarısına bile gelememek, insan psikolojisinin ilginç bir örneğidir. Bu durum, ‘Planlama Yanılmacısı’ olarak bilinen bir bilişsel bozukluğun sonucu olabilir. Bu yanılgı, bireylerin ve hatta büyük kuruluşların, bir projenin tamamlanma süresini, maliyetini ve gerekli çabayı, gerçekçi olmayan bir şekilde olduğundan çok daha kısa ve az emek gerektirecek şekilde tahmin etme eğilimidir.
İnsan beyni, geleceği planlarken, genellikle en olumlu senaryoyu göz önünde bulundurur. Ancak bu optimizm, potansiyel riskleri, beklenmedik aksaklıkları ve karmaşıklıkları hesaba katmaz. Örneğin, bir yazılım geliştirme projesine başlarken, internetin arızalanması, ek bir görev çıkması veya ekibin motivasyonunun düşmesi gibi durumları dikkate almaz. Bu durum, zihnin toz pembe bir zaman çizelgesi oluşturmasına neden olur, bu da gerçekçi olmayan tahminlere yol açar. Tarih boyunca, opera binaları, köprüler ve yazılım entegrasyonları gibi büyük inşaat projelerinde bütçelerin ve sürelerin yüzde yüzlerce sapmasının altında yatan temel psikolojik mekanizma budur.
İlginç bir şekilde, hayatımızın birçok alanında, bir görevin ‘iki saat’ sürmeyeceğini, en az iki gün alacağını deneyimlemiş olsak da, bir sonraki göreve başlarken bu tecrübelerden tamamen ders çıkarmamış oluruz. Beyin, her yeni projeye sanki evrenin tüm kaynakları sınırsızmış gibi saf bir iyimserlikle başlar. Bu durum, bizi sürekli olarak hatalı tahminlerde bulunmaya ve zamanı gerçekçi olmayan bir şekilde değerlendirmeye iter.
