Bilim dünyasının en temel prensiplerinden biri olan orijinallik, yapay zeka teknolojilerinin yaygın kullanımıyla ciddi bir sınavın eşiğindedir. Son dönemde OpenAI'ın matematik problemlerini çözme başarısı gibi etkileyici gelişmeler, aynı zamanda yapay zeka tarafından üretilen verilerin bilimsel araştırmalara ne kadar nüfuz edebileceği konusundaki endişeleri de artırmıştır. Bu durum, bilimin temel taşlarından olan güvenilirliğin ve doğruluğun tehlikeye girmesine neden olmaktadır.
Geçtiğimiz aylarda OpenAI'ın Navier-Stokes denklemlerini 88 saatte çözdüğü duyurusu, matematik camiasında büyük yankı uyandırdı. Ancak bu başarıdan kısa süre sonra, matematikçi Tristan Buckmaster, rakip şirket Anthropic'ten Levent Alpöge ile birlikte OpenAI'ın sisteminin bu çözüme katkıda bulunmuş olabileceği konusunda ciddi şüphelerini dile getirdi. İkili, çalışmalarını OpenAI'ın kodlama aracı Codex'te tutarken, bu durum yapay zekanın araştırmalardaki rolü ve bilimin etik boyutları hakkında önemli tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Bilimsel dergiler, yapay zeka kaynaklı sahte makale akınına karşı koymakta zorlanmaktadır. Ghent Üniversitesi'nden Profesör Dmitry Kobak'ın yaptığı bir araştırmaya göre, incelenen bir milyon biyomedikal makalenin yaklaşık yüzde 90'ında yapay zeka izleri tespit edilmiştir. Stanford Üniversitesi'nin bulguları ise, hakem değerlendirmelerinin yüzde 17'sinin yapay zeka tarafından yazıldığını ortaya koyarken, Cornell Üniversitesi araştırmacıları 147 bin sahte kaynağa atıfta bulunulduğunu tespit etmiştir. Bu durum, araştırmacıları yanıltma ve kamu kaynaklarının israf edilmesine yol açabilecek bir kirliliğin yaygınlaşmasına neden olmaktadır.
Google DeepMind'ın protein katlanmalarını çözen AlphaFold modeli, bilim dünyasında bir dönüm noktası olarak kabul edilse de, şirketin yeni kristal yapılarına dair son tahminleri, insan bilim insanları tarafından yeterince incelenmediği gerekçesiyle eleştirilmiştir. Bu olay, yapay zekanın bilimsel süreçlerdeki rolünün dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Elsevier ve Nature gibi önde gelen yayıncılar, yapay zekanın sadece bir araç olarak kalması ve araştırmalarda sorumluluğun tamamen insanlarda olması gerektiği yönünde önlemlerini sıkılaştırmıştır.
