Ege Bölgesi'nin en değerli ürünlerinden olan yaş meyve ve sebzelerin ihracatı, son gelişmelerle ciddi bir belirsizliğe sürüklendi. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, Gümüldür'deki satsuma hasadı sırasında yaptığı açıklamada, Macaristan'ın geçiş belgesi kotası uygulaması ve Karadeniz'deki jeopolitik durumun ihracatımızı tehdit ettiğini vurguladı. Bu durum, bölgedeki tedarik zincirinin kırılganlığını gözler önüne seriyor.
Balık, Macaristan'ın geçiş belgesi kotası talebinin, Ege'den ihraç edilen ürünlerin Avrupa'ya ulaşımında önemli bir engel oluşturduğunu belirtti. Yılın son iki ayında en az 10 bin geçiş belgesinin, bozulmaya müsait ürünleri taşıyan araçlara ayrılmasını talep ediyor. Bu durum, tır şoförlerinin Macaristan'dan geçememesi halinde Sırbistan rotasına yönelmesi ve bunun da AB'ye yeniden giriş süreçlerini karmaşıklaştırabileceği endişesini artırıyor. ‘TIR’ların üç-beş gün bekleyerek mal yolda bozulması ve müşterilerimizi kaybederek zarar görmemiz’ ifadeleri, durumun ciddiyetini ortaya koyuyor.
Karadeniz'deki güvenlik riskleri de ihracatçılar için yeni bir sorun yarattı. Rusya'ya yönelik sevkıyatların, Ro-Ro taşımacılığı nedeniyle karayoluna kaydığını belirten Balık, taşıma maliyetlerinde yaşanan artışı (5 bin dolardan 10-12 bin dolara yükseliş) dikkat çekici bir şekilde vurguladı. Bu maliyet artışının, üreticilere, ihracatçılara veya nihai tüketicilere yansıyacağını öngören Balık, Bakanlığa acil çözüm talep etti. Bu durum, Ege'nin ihracat kapasitesini ciddi şekilde etkileyebilecek bir risk oluşturuyor.
Balık’ın çağrısı, sadece bir uyarı değil, aynı zamanda hükümetin acil müdahale etmesi gerektiğini gösteriyor. Ege'nin meyve ve sebzelerinin Avrupa pazarlarındaki rekabet gücünü korumak için, tedarik zincirindeki engellerin aşılması ve güvenlik risklerinin azaltılması gerekiyor. Aksi takdirde, Ege'nin zengin doğal kaynakları, ihracat potansiyelini tam olarak kullanmaktan acilen uzaklaşabilir.